Aleksandër Nikollë Lleshi 1420-1505, Fakte të rralla historike nga Pjetër Domgjoni

Nga Pirusti News
1 433 Shikime

Nga: Pjetër DOMGJONI, Kroaci.

N’literaturën shqiptare e gjejmë: Aleks Turketa, skulptor shqiptar.

N’literaturën italiane e gjejmë: Andrea Nicola Alessi Durazza, arkitekt dhe skulptor italian. Lindun n’Durrës të Shqipnisë, por me origjinë italiane.

N’literaturën kroate e gjejmë: Andria Alleshi, arkitekt dhe skulptor kroat. Për dallim prej italianëve. Kroatët e theksojnë vendlindjen dhe origjinën e tij shqiptare.

Edhe n’rastin e parë, dytë dhe tretë. Bahet fjalë për, arbneshin, ALEKSANDRIN, djalin e NIKOLLË LLESHIT. Ma t’madhin arkitekt dhe skulptor t’kohës vet. Lindun n’vitin 1420, n’qytetin e Lezhës, Shqipni. Si duket, n’Dalmaci vjen prej qytetit Durrësit.

N’vitin1435, e gjejmë si shegert në Zara të Dalmacisë, tue msue „zanatin“ te mjeshtri, skulptori famshëm Mark Troja prej regjionit Puljes, Itali. Zanatin në arkitekturë dhe skulpturë e vazhdon deri n’përsosmëni, n’qytetin e Shibenikut te mjeshtri famshëm Jure Dalmatinac.

N’vitin 1447, fiton titullin MJESHTËR, n’skulpturë dhe arkitekturë.

Veq n’vitin, 1448, si zanatlij, ARKITEKT DHE SKULPTOR, si artist i pavarun, nënshkruen kontratën e parë t’punës për rregullimin e kapelës së shën Katarinës n’kishën e domenikanëve, n’qytetin e Splitit. Punimet i kryen me shumë sukses, n’vitin 1450.

Gjashtë vite ma vonë. Me 1456, n’qytetin e Splitit veq kishte ngritë puntorinë e tij t’madhe e shumë t’njoftun, me plot ndihmës, shegertë e punëtorë tjerë. N’Split, blen edhe shtëpia, vneshte dhe kryenë punë të shumta n’gurëgdhendje dhe ndërtimtari. Ban rregullime pallatesh, harqe dyershë, fasada e shumë punime tjera nëpër t’gjithë qytetin.

Prej vitit 1460 deri 1468, kryenë punime n’katedralën e Trogirit, tu’ fillue prej sakristisë e nëpër t’gjithë objektin.

Mbrenda ksaj periudhe (1460-1468). N’qytetin e Trogirit kryen edhe punime t’shumta urbane, tue përfshi këtu rregullimin e nji numri t’madh pallatesh, fasadash, por edhe rregullimin (renovimin) e rrugëve me gurë. Sigurisht që prej punve aq të mdhaja, n’vitin 1466, Aleksandri shpërngulet përkohësisht prej Splitit dhe e gjejmë t’regjistruemë edhe si banor i qytetit Trogir.

Janë vitet kur për kryemjen e t’gjithë atyne punëve n’qytetin e Trogirit, Aleksandrit, i duheshinë shumë gurëgdhendës. Mjeshtër që s’gjindeshin në numër t’mjaftueshëm n’Dalmaci. Atëherë, ai, shkon n’Lezhë e Durrës dhe prej Arbnie sjell nji numër t’konsiderueshëm mjeshtrish, gurëgdhendës. Ka t’dhanuna se, udhëheqësitë e Republikës Venedikut, atyne mjeshtrive u falin troje në ishullin Çiovo, ishull shumë i afërtë me qytetin Trogir. Në ato troje t’faluna, ata mjeshtër, arbnesh, ndërtojnë shtëpitë e tyne t’banimit dhe sot e at ditë. Vendi, kjo qytetëzë turistike, në ishullin Çiovo, quhetë ARBANIA.

N’vitin 1472, Aleksandrin, përsëri e gjejmë t’regjistruemë si qytetar i përhershëm i Splitit, ku s’bashkut me arkitektin dhe skulptorin tjetër, Nikolla Firentini, bajnë renovimin komplet t’katedralës Splitit, kurse. Në kumbonaren e saj bajnë disa intervenime tue ndërtue edhe ndonji shtyllë krejtësisht t’re. Simbas nji dokumenti, për punën e tyne. Ata kanë qenë t’paguemë me 90 dukatë të aritë, por. Ajo që asht ma interesante për ne shqiptarët. N’murin qëndrorë, t’katedrales, vend i cili shifet prej t’gjithë kalimtarëve. Asht e vendosun Shqiponja e Kastriotit ku qëndron edhe sot.

Thamë ma naltë se. Aleksandër Nikollë Lleshi, me banim t’përhershëm ka qenë në Split. N’ket qytet n’vitin 1505, kalon edhe n’amshim. Vorrosetë n’kishën e Shpirtit Shejt, ku edhe sot i pushojnë eshnatë. N’shej nderimi ndaj atij arkitekti e skulptori aç t’madh, ndër ma t’mdhajtë që n’historinë e vet i ka pas kombi kroatë. N’murin e kishës qëndron pllaka përkujtimore me emnin e tij. Kisha ndodhet n’qendër t’qytetit dhe administrohet prej meshtarëve dioçezianë.

Sa kishte qenë gjallë. Aleksandër Nikollë Lleshi ka ba vepra arti, në: Split, Omish, Trogir, Shibenik, Zara, ishullin Rab, (Dalmaci) dhe, Veneci, ishullin Tremitia (Itali) e deri n’qytetin Ancona të Italisë, ku krijon vepra t’mrekullueshme arti.

Prej t’gjitha përsonaliteteve t’njoftuna historike që ne shqiptarëve t’Kroacisë na bajnë me u krenue me to. Mua si shqiptar, si banues i përhershëm i qytetit Splitit. Ma të afërtë e shumë ma për zemër e kam. Arbneshin, Aleksandër Nikollë Lleshin, njenin ndër ndërtuesitë ma t’mdhaj n’historinë e këtij qyteti që ishte bashkëkohanik i ipeshkëvit t’Durrësit, imzot PAL ENGJULLIT. Ndërsa imzot, Pal Engjulli e pagzonte fëmijnë tu’ i thanë:

UNË PO T’PAGZOJ, NË EMËN TË ATIT E T’BIRIT E T’SHPIRTIT SHEJT ASHTU KJOFTË.

Pesë vite ma vonë (1467), n’katedralen e Trogirit, vendin e pagzimit, PAGZIMOREN, Aleksandër Nikollë Lleshi, krejtsisht i vetun, do ta rregullojë aç bukur tue ngritë në nji vepër artistike, ma t’përsosun e ma t’përkryeme n’tan kontinentin europianë.

p.s.Këtu ma poshtë, n’mesin e qinda punieve, kam publikue vetëm mbishkrimin e vorrit që ndodhet n’kishën e Shpirtit Shejtë dhe. Pagzimoren, veprën ma t’përsosun të Aleksandër Nikollë Lleshit.

Ju mund të lexoni edhe...

takipçi al paketleri

ucuz türk takipçi

takipçi al paketleri ile tiktok yada instagram da fenomen olmak çok kolay, dünya geneli hemen fenomen ol!

ankara escort gaziantep escort bayan gaziantep escort kayseri escort gaziantep escort seks hikayeleri erotik film izle sakarya escort sakarya escort sakarya escort kuşadası escort serdivan escort hd porn konya escort konya escort bayan