Mirdita dhe Abatët e saj që mbrojtën krishtërimin ndër shekuj

Nga Pirusti News
1 500 Shikime

Përgatiti: Lin KIKU

Krishtërimi në Shqipëri u themelua 100 vite pas Krishtit, dhe vendi ynë është përcaktuar si një nga vendet mesdhetare, ku krishtërimi depërtoi që në shekujt e parë. Në atë periudhë u përhapën bashkësitë e para të krishtera, si dhe u ngritën ndërtesat e para të kultit të ri.

Ndër qendrat e banuara që përqafuan krishtërimin ishte dhe krahina e Mirditës. Me ndarjen e re administrative të vitit 395, dhe që do të ndante në të ardhmen kishën katolike nga ajo ortodokse, dhe qytetërimin e lindjes nga ai i perëndimit, Mirdita do të ishte pjesë e Kishës katolike romane, duke qenë se ishte dhe një pjesë ndarëse kufiri e dy qytetërimeve të reja që u krijuan nga kjo ndarje administrative. Gjuha e Kishës do të ishte latine. Kisha kishte një institucion qëndror që ishte Papati në Romë prej nga vareshin dhe Kishat që ishin nën juridiksionin e saj, dhe këtu bënin pjesë dhe Kishat që kishte krahina jonë.

Me pushtimin e Ballkanit nga perandoria osmane, pushtuesi në këto vende solli dhe fenë e re me vete. Në vitin 1463, françeskanët kishin siguruar nga Mehmeti II një dekret që u siguronte atyre që të ushtronin funksionin e tyre fetar në viset e pushtuara. Papa Gregori XIII (1572- 1585) themeloi në Romë kolegjin e Shën Athanasit dhe u drejtohej të rinjve që dëshironin të bëheshin priftërinj apo mësues në Ballkan. Dominikanët dhe françeskanët ishin veçanërisht aktivë, duke u nisur nga portet dhe ishujt ende të pushtuara nga Venediku dhe Gjenova, dhe këta priftërinj italianë, kroatë, raguzanë u bënë përçuesit e ideve kishtare perëndimore midis ballkanit dhe perëndimit europian.

 Abacia e Oroshit dhe abatët që kanë shërbyer në Mirditë.

Abacia e Nullius në Orosh si Abaci që varej direkt nga Selia e Shenjtë, u krijua me 25 tetor 1888 nga Papa Leoni XIII. Territori i Abacisë Nullius përfshin gjithë hapësirën e gjerë malore të Mirditës, me një trajtë krejt të vetën. Banorët vendas ishin dhe janë të gjithë katolikë, me përjashtim të rrallë. Selia e Oroshit, e izoluar në ato male, është dhe mund të thuhet, e barazlarguar jo pak, nga fshatrat më të afërm, ka afër me pamje nga kisha, vetëm varrezat.

Sado e pasigurtë të jetë historia e Abacisë së Mirditës është e konstatuar se, në kohën e Turqisë Abatët nuk ishin më shumë se priftërinj fshati, nën të cilën ishin bashkësitë e Oroshit dhe Spaçit.Të ardhurat i siguronin nga tokat e pakta që i kishin mbetur Abacisë dhe nga dhurimet e Propaganda Fides e cila dhe emëronte Abatët. Siç duket nuk kanë luajtur ndonjë ndikim të madh mbi udhëheqësit laikë të Mirditës dhe mbi anetarët e bashkësisë famullitare. Kjo do të ndryshojë vetëm në vitin 1860, kur Imzot Gaspër Krasniqi bëhet Abat i Mirditës.

Abatët që kanë shërbyer në Mirditë nga viti 1636 e deri në ditet e sotme;

Stefano de Gasperi (i emëruar 1636). Giovanni Filipi ( ?). Giovanni Paolo Trumsi, (1657-1669). Giorgio Stampaneo (i emëruar 1669). Antonio Vladagni (i cekur 1702, 1729 ipeshkëv i Shkupit). Marko Xiuppa (Sciuba) (i emëruar 1735). Giorgio Vladagni (i cekur 1748, 1750 ipeshkev i Sapes). Antonio Murichi (i i emëruar 1750). Bianchi (i cekur1767). Michele Criesesi (i emëruar 1778). Paulo Duoda (1786-1790). Andrea Gazullori (1790- 1810). Marco Negri (1813-1845). Pietro Zarisci (i emëruar 1847). Gaspare Crasnich (Krasniqi) (1861-1875). Prenk Doçi (1888-1917). Zef Gjonali (1922- 1928). Giovanni Della Pietra (1929). Frano Gjini (1930- 1948). Ivan Dias (1991- 1992).

Nga data 7.12. 1996 quhet Ipeshkëvia e Rrëshenit. Frano Ilia (1993- 1996). Angelo Masafra (1996- 1998). Cristoforo Palmieri (1998- 2017). Gjergj Meta është aktualisht Ipeshkëv i Dioqezës në Rrëshen, që nga qershori i vitit 2017.

Referencat: Abati i Mirditës Imzot Frano Gjini, shkruar nga Tomë Mrijaj dhe Leonora Laçi, Barbara Jelavich-Historia e Ballkanit, Georges Castellan- Histori e Ballkanit.

Ju mund të lexoni edhe...

takipçi al paketleri

ucuz türk takipçi

takipçi al paketleri ile tiktok yada instagram da fenomen olmak çok kolay, dünya geneli hemen fenomen ol!

ankara escort gaziantep escort bayan gaziantep escort kayseri escort gaziantep escort seks hikayeleri erotik film izle sakarya escort sakarya escort sakarya escort kuşadası escort serdivan escort hd porn konya escort konya escort bayan