{"id":12108,"date":"2019-11-18T12:38:00","date_gmt":"2019-11-18T12:38:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pirustinews.com\/?p=12108"},"modified":"2019-11-20T07:28:11","modified_gmt":"2019-11-20T07:28:11","slug":"roli-i-at-gjergj-fishtes-ne-themelimin-e-gjuhes-shqipe-dhe-ndihmesa-e-tij-ne-arsimin-shqiptar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108","title":{"rendered":"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Referimi i studiueses dhe pedagoges Dr. Rovena Vata, mbajtur n\u00eb New York, me rastin e 148 vjetorit t\u00eb lindjes s\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00eb nderuar motra dhe v\u00ebllez\u00ebr shqiptar\u00eb, t\u00eb nderuar dashamir\u00ebs, njoh\u00ebs, studiues, profesor, t\u00eb nderuar familjar\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs, i nderuar z. Gjergj Domgjoni me familje, i nderuar z. Mark Qehaja n\u00ebn\/kryetar i shoqat\u00ebs \u201cSk\u00ebnderbeu\u201d, t\u00eb nderuar p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb kish\u00ebs \u201cZoja e Shkodr\u00ebs\u201d, jemi mbledhur sot t\u00eb gjith\u00eb bashk\u00eb p\u00ebr t\u00eb nderuar nj\u00eb personalitet si At Gjergj Fishta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb 148 vjetorin e lindjes s\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs nj\u00eb fal\u00ebnderim special shkon p\u00ebr personin nd\u00ebrlidh\u00ebs me shoqat\u00ebn shqiptaro-amerikane \u201cSk\u00ebnderbeu\u201d, z. Besnik Paci, i familjes s\u00eb origjin\u00ebs s\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs, nga Domgjoni i Mirdit\u00ebs, aktivisti, lobisti, promovuesi i imazhit t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb At Gjergj Fisht\u00ebs, i cili sot do t\u00eb ishte i pranish\u00ebm s\u00eb bashku me ne, por dita e takimit n\u00eb ambasad\u00ebn amerikane, do jet\u00eb disa dit\u00eb m\u00eb von\u00eb nga dita e k\u00ebtij aktiviteti madh\u00ebshtor dhe k\u00ebsaj akademie p\u00ebrkujtimore q\u00eb \u00ebsht\u00eb caktuar sot.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjyshi i Fisht\u00ebs ka lindur n\u00eb Domgjon-Mirdit\u00eb, familja Paci. N\u00eb vitin 1800 kan\u00eb zbritur nga Domgjoni, n\u00eb Fisht\u00eb t\u00eb Zadrim\u00ebs, n\u00eb Fisht\u00eb ka lindur i ati i Fisht\u00ebs Ndoka, q\u00eb kishte nj\u00eb vajz\u00eb Lenen dhe tre djem, Lek\u00ebn, Simonin ose \u00c7upin dhe Zefin, i cili u Pag\u00ebzuar Gjergj Fishta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb personalitet t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve an\u00eb k\u00ebnd bot\u00ebs ku jan\u00eb, t\u00eb cilit Zoti nuk i kursej t\u00eb gjitha aft\u00ebsit\u00eb q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb njeri i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, pasi i till\u00eb ishte Fishta, njeri i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, i cili veproj po n\u00eb kushte t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr vendin e tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">At Gjergj Fishta ka merita t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe, duke dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu ndihmes\u00ebn e tij, si pjes\u00ebmarr\u00ebsi m\u00eb aktiv dhe m\u00eb prodhimtar i shoq\u00ebris\u00eb <em>Bashkimi<\/em> (1899) dhe nj\u00eb nga p\u00ebrkrah\u00ebsit m\u00eb t\u00eb zjarrt\u00eb t\u00eb Preng Do\u00e7it, themeluesit t\u00eb k\u00ebsaj shoq\u00ebrie. Fishta mori pjes\u00eb n\u00eb hartimin e fjalorit t\u00eb k\u00ebsaj shoq\u00ebrie m\u00eb 1908, nj\u00eb nd\u00ebr veprat m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb leksikografis\u00eb son\u00eb deri n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">At Gjergj Fishta caktohet delegat i shoq\u00ebris\u00eb<em> Bashkimi<\/em> n\u00eb Kongresin e Manastirit (1908) dhe luan rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb hartimin e alfabetit t\u00eb gjuh\u00ebs son\u00eb, jo thjesht n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e kryetarit t\u00eb komisionit, por edhe p\u00ebr njohurit\u00eb e gjithanshme q\u00eb Fishta zot\u00ebronte.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr ndihmes\u00eb q\u00eb dha Fishta ishte edhe pjes\u00ebmarrja e tij si nj\u00eb faktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i jet\u00ebs dhe kultur\u00ebs shqiptare, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Komisia Letrare Shqipe n\u00eb Shkod\u00ebr (1916-1918). Nj\u00eb tjet\u00ebr ndihmes\u00eb n\u00eb themelin e gjuh\u00ebs shqipe, \u00ebsht\u00eb edhe aspekti i pasur leksikor i ligj\u00ebrimit popullor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kujtojm\u00eb q\u00eb studiuesi gjerman Lambertzi e ka quajtur Fisht\u00ebn <em>reformuesi i gjuh\u00ebs shqipe,<\/em> duke e studiuar vepr\u00ebn e Fisht\u00ebs n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e satirikut, gjuh\u00ebtarit, lirikut dhe publicistit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta i ka shtuar nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme gjuh\u00ebs shqipe, pasi vepra e tij \u00ebsht\u00eb e pasur me fjal\u00eb dhe shprehje pak t\u00eb njohura ose t\u00eb panjohura fare dhe k\u00ebto shprehje i ka sjell n\u00eb trajt\u00ebn q\u00eb i ka gjetur n\u00eb popull, n\u00eb t\u00eb folur\u00ebn e tyre, pa i shtuar apo hequr ndonj\u00eb germ\u00eb t\u00eb tyre, kjo e b\u00ebn Fisht\u00ebn nj\u00eb ruajt\u00ebs t\u00eb vlerave dhe gjuh\u00ebs s\u00eb pasur t\u00eb folklorit ton\u00eb, pasi gjuha \u00ebsht\u00eb elementi kryesore i identitetit t\u00eb nj\u00eb kombi., pra duke i q\u00ebndruar besnik shprehjes ashtu si\u00e7 e ka d\u00ebgjuar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sqimatar i gjuh\u00ebs shqipe dhe mos t\u00eb harrojm\u00eb se kjo vep\u00ebr \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr jete dhe i mori 40 vite jet\u00eb, p\u00ebr ta jet\u00ebsuar <em>Lahut\u00ebn e Mal\u00ebsis\u00eb<\/em>, fakt ky q\u00eb e b\u00ebn Fisht\u00ebn t\u00eb pavdeksh\u00ebm, ai ishte n\u00eb mesin e popullit t\u00eb tij, duke kundruar nd\u00ebr ta n\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e tyre, p\u00ebr jet\u00ebn, traditat, zakonet, doket, ritet, p\u00ebr zbatimin e neneve kanunore dhe si nj\u00eb blet\u00eb ka sjell t\u00eb past\u00ebr k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb shpirti, gjuh\u00ebn e zemr\u00ebs, gjuh\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs, gjuh\u00ebn q\u00eb flitet kur zemra bu\u00e7et nga dhimbja apo triumfon nga g\u00ebzimi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vet\u00ebm kjo gjuh\u00eb e b\u00ebn t\u00eb bukur melodin\u00eb e shprehjes s\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb bukur shqipe. Ai ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm q\u00eb gjuha e n\u00ebn\u00ebs pra gjuha e zemr\u00ebs duhet t\u00eb jetoj\u00eb e gjall\u00eb nd\u00ebr breza, por pa harruar edhe gjuh\u00ebn e buk\u00ebs, gjuh\u00ebt e huaja si\u00e7 i quante ai. Gjuha shqipe duhet t\u00eb ishte e para, dhe t\u00eb mos harrojm\u00eb faktin q\u00eb, ai nuk p\u00ebrjashtoi q\u00eb gjuha italiane t\u00eb mos ishte si pjes\u00eb e sistemit arsimor, pjes\u00eb e plan programeve shkollore, por si l\u00ebnd\u00eb, jo si detyrim nga shqiptar\u00ebve p\u00ebr ta m\u00ebsuar dhe p\u00ebr ta l\u00ebn\u00eb pas dore gjuh\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fuqia artistike e nd\u00ebrtimit t\u00eb gjith\u00eb vepr\u00ebs fishtjane \u00ebsht\u00eb gjuha shqipe, Fishta u kujdes p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe jo si nj\u00eb artist, nj\u00eb njeri i letrave dhe frym\u00ebs s\u00eb artit letrar, por kujdesi i Fisht\u00ebs p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe ishte i baraasvlefsh\u00ebm me at\u00eb t\u00eb nj\u00eb gjuh\u00ebtari.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta filloi t\u00eb botoj\u00eb kur ne nuk kishim nj\u00eb alfabet t\u00eb nj\u00ebsuar, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur \u00e7do shkrimtar p\u00ebrdorte at\u00eb alfabet q\u00eb d\u00ebshironte, kur s\u2019kishte nj\u00eb fjalor t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, kur s\u2019kishte nj\u00eb gramatik\u00eb normative, kur ishte n\u00eb dilem\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdorte: t\u00eb ndiqte vazhd\u00ebn e autor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb, pra t\u00eb ndiqte gjurm\u00ebt e disa autor\u00ebve pararend\u00ebs, q\u00eb i p\u00ebrkisnin kryesisht shekullit XIX, si: Pjet\u00ebr Zarishi, Pashko Babi, Engj\u00ebll Radoja etj, apo t\u00eb ecte n\u00eb at\u00eb rrug\u00eb q\u00eb zgjodhi, duke mos p\u00ebrfaq\u00ebsuar as t\u00eb par\u00ebt as t\u00eb dyt\u00ebt. Fishta shkroi n\u00eb gjuh\u00ebn gege, duke p\u00ebrdorur trajta fonetike dhe forma gramatikore t\u00eb dialektit q\u00eb ai p\u00ebrfaq\u00ebsonte. Me at\u00eb leksik dhe sistem gramatikor e kishte nd\u00ebrtuar vargun e Lahut\u00ebs, por edhe t\u00eb veprave t\u00eb tjera t\u00eb tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Jo m\u00eb kot ai apelon p\u00ebrmes poezis\u00eb s\u00eb tij, t\u00eb qart\u00ebsuar q\u00eb n\u00eb titull Gjuha Shqype:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pra, mallkue njai bir Shqiptari,<br \/>\nQi ket\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb Perendis\u00eb,<br \/>\nTrashigim, s\u00b4ia len ai fmis\u00a0;<br \/>\nEdhe atij i u thaft\u00eb, po , goja,<br \/>\nQi e p\u00ebrbuz\u00eb ket\u00eb gjuh\u00eb hyjnore\u00a0;<br \/>\nQi n\u00b4gjuh\u00eb t\u00b4huej, kur s\u00b4asht\u00eb nevoja,<br \/>\nFlet e t\u00b4veten len mbas dore.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Synimi kryesor i Fisht\u00ebs ishte q\u00eb t\u00eb lart\u00ebsohej tradita shqiptare, n\u00ebp\u00ebrmjet tipareve t\u00eb veta themelore, q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e struktur\u00ebs s\u00eb nj\u00eb kombi. Fishta shprehej se gjuha shqipe duhej ruajtur, t\u00ebr\u00eb veprimtaria atdhetare e Fisht\u00ebs n\u00eb l\u00ebm\u00eb t\u00eb propagand\u00ebs ishte mb\u00ebshtetur mbi k\u00ebt\u00eb koncept, t\u00eb cilit ai i p\u00ebrkushtoi jet\u00ebn e tij. Gjith\u00eb vepra e tij rreh te ky argument sepse ai vet\u00eb e kish kuptuar fort mir\u00eb se p\u00ebr sa koh\u00eb shqiptar\u00ebt do t\u00eb ruanin gjuh\u00ebn, s\u2019do t\u00eb b\u00ebnin gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se do t\u00eb ruanin edhe komb\u00ebsin\u00eb<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cTash pes\u00ebqind e dis\u00e1 vjet\u00a0:<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0pra, at\u00eb dit\u00eb Shkjau, po b\u00e2ni e u gjet<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0t\u2019d\u00e1m\u00eb n\u2019mejt vetit, j\u00fa Shqiptar\u00ebve,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0e pa zell\u00eb p\u00ebr gjuh\u00eb t\u00eb t\u2019Par\u00ebve\u201d\u00a0<\/em><a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjuha letrare shqipe ka historin\u00eb e saj t\u00eb njohur, ka nj\u00eb mosh\u00eb t\u00eb caktuar, ka shenjuesit e saj kulturor\u00eb dhe ka regjistrat e saj t\u00eb plot\u00eb t\u00eb shprehjes<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>, Gjergj Fishta duke p\u00ebrdorur gjuh\u00ebn dhe pik\u00ebrisht at\u00eb gege realizoi nj\u00eb vep\u00ebr madhore q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb shqipe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Duke p\u00ebrdorur k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb dhe mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb ajo t\u00eb jep i dha dor\u00eb Fisht\u00ebs p\u00ebr t\u00eb shprehur kultin e saj dhe jo vet\u00ebm, por duke shprehur edhe kultin e t\u00eb par\u00ebve.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cNdoshta t\u2019d\u00e1m\u00eb na jem\u00eb nd\u00ebr veti;<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0 por ku n\u00e9 t\u2019na lype Mbreti,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0 por ku Shkjau t\u2019na ngas\u00eb n\u2019vend t\u2019Par\u00ebve\u201d<\/em><a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta p\u00ebrmes vet\u00ebdij\u00ebs historike dhe vet\u00ebdijes mitike ka shtrir\u00eb dhe ka shprehur realitetin historik n\u00eb vepr\u00ebn e tij letrare. P\u00ebrmasa fiktive-mitike n\u00eb vepr\u00ebn e tij, del n\u00eb pah n\u00eb Lahut\u00ebn e Malcis\u00eb. Kjo shtrirje n\u00eb koh\u00eb, b\u00ebhet sidomos n\u00ebp\u00ebrmjet qenieve mitike si dhe shqiptimit t\u00eb virtyteve e tipareve t\u00eb trash\u00ebguara nga t\u00eb Par\u00ebt, q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb dometh\u00ebnie t\u00eb shum\u00ebfisht\u00eb n\u00eb krijimtarin\u00eb e tij dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vecant\u00eb n\u00eb vepr\u00ebn e tij madhore te Lahuta e Malcis\u00eb<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cT\u2019fort\u00eb kan\u00eb lidh\u00eb nji bes\u00eb t\u00eb Zotit,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>sit \u00eb Par\u00ebt ua lidhshin motit,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>n\u2019ato koh\u00eb t\u2019Gjergj Kastriotit\u201d<\/em><a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb v\u00ebshtrimin p\u00ebr funksionin stilistik t\u00eb foljes n\u00eb gjuh\u00ebn e nj\u00eb vepre, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Lahuta e Malcis\u00eb, q\u00eb n\u00eb raport me gjuh\u00ebn e sotme shqipe shpreh jo vet\u00ebm larges\u00eb kohore, po edhe larges\u00eb hap\u00ebsinore<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cE kahdo qi t\u2019bjer\u00eb Shqiptari,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>shkon rrufeja tu\u2019 e ndez\u00eb zhari,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>pushk\u00eb e bes\u00eb pse na i la i Pari\u201d<\/em><a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjuha e veprave t\u00eb Fisht\u00ebs \u00ebsht\u00eb gjuha e popullit, e thjesht\u00eb e gjall\u00eb, p\u00ebrplot me frazeologji, e rrjedhshme, e fort\u00eb e burrnore, n\u00eb t\u00eb flet shpirti\u00a0 shqip\u00ebtar e jo penda e shkollarit, shprehet zemra e ndienat e nji popullit ma fort se mendia trilluese, qi limon e mat\u00eb fjal\u00eb e fraze, gjithsaher\u00eb k\u00ebto t\u00eb fundit s\u2019p\u00ebrk\u00ebdhelin veshin e lexuesit<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cKan\u00eb lidh\u00eb bes\u00ebn, po, n\u2019mjet vetit,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em><em>me b\u00e2 pushk\u00eb me asqer t\u00eb Mbretit,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0edhe t\u2019Par\u00ebt mos i koritun\u201d<\/em><a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta shkrou gegnisht dhe u mendue t\u00eb ruej\u00eb thjesht\u00ebsin\u00eb e s\u00eb folmes s\u00eb banor\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj\u00eb krahine. Gjithnji, gegnishtja e tij nuk \u00e2sht e kufizueme mrenda caqeve t\u00eb n\u00ebndjalekteve verior\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje, gjuha e Fisht\u00ebs mund t\u00eb gjikohet her\u00eb-her\u00eb tep\u00ebr krahinore<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cPor lum kush des p\u00ebr dh\u00e9 t\u2019Par\u00ebve,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em><em>si \u00e2sht due dek\u00ebn rodi i Shqiptar\u00ebve\u201d<\/em><a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta pothuajse i mish\u00ebron n\u00eb vepr\u00ebn e tij t\u00eb gjitha nenet kanunore dhe jep disa koncepte t\u00eb k\u00ebtyre neneve n\u00eb paralele me nj\u00ebri-tjetrin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cTue u lidh\u00eb <strong>me bes\u00eb e f\u00e9<\/strong>, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>se ai Shqipnin\u00eb e njeh Shqipn\u00ed;<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>se s\u2019 na lot kanu\u2019n e t\u2019 <strong>Par\u00ebve<\/strong>:<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>se s\u2019na prek\u00eb nd\u00ebr toka tona\u201d<\/em><a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta, ndon\u00ebse e hedh v\u00ebshtrimin ndonj\u00ebher\u00eb n\u00ebp\u00ebr gjith\u00eb trojet shqiptare, sken\u00ebn e ngjarjeve e kufizon n\u00eb mal\u00ebsin\u00eb e Veriut.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d<\/em> p\u00ebrshkruan ngjarje t\u00eb cilat, kryesisht, kan\u00eb ndodhur brenda t\u00ebr\u00ebsive hap\u00ebsinore t\u00eb ngushta. Gjeografia artistike e poem\u00ebs shprehet p\u00ebrmes k\u00ebtij vargu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cPor \u00e2sht toka e t\u2019 <strong>Par\u00ebve<\/strong> <strong>ton\u00eb<\/strong>,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0e i atij Lek\u00eb Dukagjinit, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>me ia l\u00ebshue Malit t\u00eb Zi,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Hot e Grud\u00eb, Plav\u00eb e Gusi\u201d<\/em><a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ndihmesa e At Gjergj Fisht\u00ebs nuk ndalet vet\u00ebm n\u00eb aspektin e gjuh\u00ebs shqipe, pasi dim\u00eb se Fishta ishte edhe nj\u00eb m\u00ebsues i mir\u00ebformuar, nj\u00eb pedagog i kalibrit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, nj\u00eb psikolog i detajit, duke l\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu gjurm\u00ebn dhe ndihm\u00ebsen e tij edhe n\u00eb arsimin shqiptar. <\/strong>Fjal\u00ebt ky\u00e7e m\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoruara prej tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim ishin fjal\u00ebt: <em>edukim, dije, m\u00ebsim, gjuh\u00eb, arsim.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Mue me mjafton q\u00eb mundi i em t\u2019i,<br \/>\nk\u00ebt\u00eb mb\u00ebrrit\u00eb q\u00ebllimit, dom\u00ebthan\u00eb me,<br \/>\nedukue publikun, tue e nxit\u00eb kah,<br \/>\np\u00ebrparimi dhe atdhedashtnija.<\/em><\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\"><strong><em>-Gjergj Fishta-<\/em><\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta nuk ishte i etur vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb hapur shkolla shqipe, por kishte si k\u00ebrkes\u00eb baz\u00eb dhe ngritjen e tyre cil\u00ebsore. Ai mendon se, p\u00ebr t\u2019ia arritur k\u00ebtij q\u00ebllimi, k\u00ebrkohet nj\u00eb kualifikimi i lart\u00eb i m\u00ebsuesve dhe hodhi i pari iden\u00eb e madhe se m\u00ebsuesit, sidomos ata t\u00eb shkollave t\u00eb mesme me arsim t\u00eb lart\u00eb, krahas pun\u00ebs m\u00ebsimore, duhet t\u00eb merren edhe me pun\u00eb krijuese e shkencore<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta ka nj\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebrmes krijimit t\u00eb Komisis\u00eb Letrare m\u00eb 1916, s\u00eb bashku me mikun e tij Luigj Gurakuqi, q\u00ebllimi i k\u00ebsaj komisie ishte nj\u00ebsimi i gjuh\u00ebs shqipe, kryesisht n\u00eb administrat\u00ebn publike dhe n\u00eb shkolla.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta, q\u00eb m\u00eb 1913, k\u00ebt\u00eb qend\u00ebr studimesh albanologjike, q\u00eb sa vinte e po merrte form\u00ebn e plot\u00eb, e b\u00ebri dhe me nj\u00eb revist\u00eb kulturore, letrare e shkencore, q\u00eb u quajt \u201cHylli i Drit\u00ebs\u201d e q\u00eb u vler\u00ebsua shum\u00eb edhe nga t\u00eb huajt<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Brenda 20 vjet\u00ebve, ky grupim i forcave shkencore t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs e m\u00eb tej, mori pamjen e nj\u00eb qendre t\u00eb vog\u00ebl studimesh albanologjike, por me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr shkoll\u00ebn. N\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb tij, Fishta, me autoritetin e tij si krijues dhe si shkenc\u00ebtar i nivelit t\u00eb lart\u00eb, t\u00ebrhoqi mjaft forca t\u00eb tjera shkencore t\u00eb qytetit t\u00eb Shkodr\u00ebs e m\u00eb tej si: Mjed\u00ebn, Xhuvanin, \u00c7abejn dhe Pekmezin si dhe albanolog\u00eb t\u00eb huaj, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Lamberci.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">Veprimtaria pedagogjike e Fisht\u00ebs mund t\u00eb ndahet n\u00eb dy periudha t\u00eb m\u00ebdha:<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>E para fillon<\/em> me em\u00ebrimin m\u00eb 1902 drejtor i shkollave fran\u00e7eskane dhe shkon deri me zgjedhjen e tij deputet i parlamentit t\u00eb par\u00eb shqiptar. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe shkroi \u201cGjuha e msmit\u201d dhe \u201cNevoja e msimit\u201d, ku tek kjo e fundit, mes t\u00eb tjerash shkruante:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cPor sod doket q\u00eb nd\u00ebrruen me mote,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>E t\u00eb lum njeriun s\u2019e ban ve\u00e7 trimnija,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>E thue fatin do ta ket\u00eb Shqypnija?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Kush shqiptarit do t\u2019i jap\u00eb p\u00ebrparim?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>K\u00ebsaj pyetjeje madhore i jep vet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje historike:<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cVet\u00ebm shkolla shqiptar\u00ebt po p\u00ebrpara,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Kah lumnija me u njitun i ban\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Q\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb tregonin rrug\u00ebn, q\u00eb duhej ndjekur p\u00ebr reformimin e shkollave t\u00eb huaja, q\u00eb ishin n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb institucione, ku gjuha e m\u00ebsimit t\u00eb ishte shqipja. Tani p\u00ebr at\u00eb \u00e7do gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb: mbrojtja e zhvillimi i atdheut k\u00ebrkojn\u00eb, ve\u00e7 trim\u00ebris\u00eb dhe dije shkencore e se k\u00ebto i jep shkolla. Tek poezia \u201cShqypnija\u201d ai brohoret me t\u00ebr\u00eb forc\u00ebn e shpirtit t\u00eb tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Rrofsh e qofsh pra moj Shqypni,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Rrofsh e qofsh gjithmon\u00eb si vera,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>E me dije e me liri,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>P\u00ebr jet\u00eb t\u00eb jet\u00ebs t\u00eb rroft\u00eb ty ndera\u201d.<\/em><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><strong>Tek poezia kushtuar historianit Pashk Bardhi, formulon qart\u00eb nj\u00eb nga k\u00ebrkesat e tij m\u00eb kryesore pedagogjike:<\/strong><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Por \u00e7ka se mjaft asht me m\u00ebkamb\u00eb Shqipnin\u00eb,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Porse duen rrit\u00eb edhe shqiptar\u00ebt, q\u00eb t\u2019bahen,<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00eb zott me e mbajt\u00eb Shqipnin\u00eb<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><strong>[17]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kur Gjergj Fishta muer n\u00eb dor\u00eb drejtimin e shkoll\u00ebs, thot\u00eb Pashk Bardhi, gjuha e m\u00ebsimit ishte italishtja, por pak mbrapa, si gjuh\u00eb m\u00ebsimi kje vu gjuha shqype. Pra, Shkolla Fran\u00e7eskane kje e para shkoll\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr, t\u00eb t\u00eb cil\u00ebn m\u00ebsimet filluen me u dhan\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqype<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta me arritjen e k\u00ebtij q\u00ebllimi q\u00eb i kishte v\u00ebn\u00eb vetes e shprehu hapur g\u00ebzimin duke u shprehur se Kjo e jona, \u00ebsht\u00eb e vetmja dhe e par shkoll\u00eb ku shqipja m\u00ebsohet e rrin, jo si f\u00ebmij\u00eb i gjetun, por si zoj\u00eb sht\u00ebpijet<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Periudha e dyt\u00eb fillon<\/em> me zgjedhjen e ti si deputet dhe shkon deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe shkruan platform\u00ebn e Reform\u00ebs s\u00eb par\u00eb arsimore n\u00eb shekullin XX tek ne, ku shfaq idet\u00eb e tij p\u00ebr reformimin e arsimit q\u00eb nga baza e deri n\u00eb qend\u00ebr. Idet\u00eb e tij pedagogjike, p\u00ebrve\u00e7se n\u00eb artikujt shkencor\u00eb, q\u00eb botoi n\u00eb organe t\u00eb ndryshme t\u00eb shtypit t\u00eb koh\u00ebs, i gjejm\u00eb t\u00eb kristalizuara\u00a0 edhe n\u00eb veprat e tij artistike. Fishta mendonte se pa gjuh\u00eb nuk ka shkoll\u00eb dhe pa shkoll\u00eb nuk ka gjuh\u00eb letrare. Krahas binomit q\u00eb Fishta krijoi \u201c<em>P\u00ebr fe dhe atdhe<\/em>\u201d, ai krijoi nj\u00eb binom po aq t\u00eb fuqish\u00ebm \u201c<em>\u00c7do gj\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn dhe shkoll\u00ebn shqipe<\/em>\u201d p\u00ebr k\u00ebt\u00eb m\u00eb 1914 ai k\u00ebrkoi q\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha shkollat fillore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb shqipja t\u00eb jet\u00eb gjuha e m\u00ebsimit. Megjithat\u00eb ai, nuk ishte kund\u00ebr kultur\u00ebs s\u00eb huaj, as kund\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb drejta n\u00eb fush\u00ebn e shkenc\u00ebs e arsimit me vendet e tjera, por ai \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrshtar i prer\u00eb i p\u00ebrdorimit t\u00eb shkoll\u00ebs, burimit t\u00eb dijes, p\u00ebr shkomb\u00ebtarizimin e nj\u00eb populli, q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e tij p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb nga rreziqet m\u00eb t\u00eb madha p\u00ebr lirin\u00eb e vendit ton\u00eb. Fishta tregoi nj\u00eb kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn me gjuh\u00ebn, sepse kishte v\u00ebn\u00eb vetes si detyr\u00eb par\u00ebsore p\u00ebr ta d\u00ebshmuar shqipen: \u201cSi nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb stilit t\u00eb lart\u00eb\u201d<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ai godet edhe ata student\u00eb q\u00eb kan\u00eb shkruar jasht\u00eb p\u00ebr t\u00eb studiuar dhe nuk tregojn\u00eb kujdesin e duhur, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar sa m\u00eb shum\u00eb nga p\u00ebrvoja e vendeve t\u00eb tjera dhe p\u00ebr ta ven\u00eb at\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb zhvillimit shqiptar. Fishta mbetet emblem\u00eb letrare e shqiptar\u00ebve, p\u00ebr arsye se ai qe shkrimtari q\u00eb e ndjeu qysh her\u00ebt se gjuha lypset trajtuar si q\u00ebllim m\u00eb vete, se akti i mir\u00ebfillt\u00eb letrar \u00ebsht\u00eb pik\u00ebs\u00ebpari akt i mir\u00ebfillt\u00eb gjuh\u00ebsor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00eb 1907 arsimtari Gjergj Fishta, hapi edhe kurset e nat\u00ebs p\u00ebr m\u00ebsimin e t\u00eb rriturve, af\u00ebr shkoll\u00ebs themeloi teatrin, ku shfaqet jepeshin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, pastaj formoi shoq\u00ebrin\u00eb bamir\u00ebse p\u00ebr t\u00eb ndihmuar f\u00ebmij\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt, gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb vijonin m\u00ebsimet n\u00eb shkoll\u00eb. N\u00eb shkurt t\u00eb atij viti Fishta hapi bibliotek\u00ebn e par\u00eb shkollore<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb vitin 1914 shkollat fillore q\u00eb kishin p\u00ebr gjuh\u00eb zyrtare gjuh\u00ebn shqipen num\u00ebroheshin me gisht\u00ebrinjt\u00eb e dor\u00ebs. N\u2019artikujt \u201cGjuha e m\u00ebsimit\u201d dhe \u201cGjuha shqipe\u201d e n\u00eb t\u00eb tjera, poeti me k\u00ebmb\u00ebngulje lyp q\u00eb gjuha shqipe t\u00eb jet\u00eb e detyruar n\u00eb t\u00eb gjitha shkollat fillore t\u00eb Shqipnis\u00eb edhe nxit shqiptar\u00ebt, q\u00eb t\u00eb mos tregohen t\u00eb fjetur e t\u00eb p\u00ebrgjumur, kur \u00ebsht\u00eb puna e gjuh\u00ebs, sepse prej saj rrjedh jeta e vdekja e kombit<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjuha e Fisht\u00ebs \u00ebsht\u00eb e pasur me nj\u00ebsi frazeologjike dhe larmi figurash stilistike e retorike n\u00eb p\u00ebrputhje me parimet klasiciste t\u00eb gjuh\u00ebs poetike, \u00e7ka v\u00ebrteton q\u00ebndrimin e tij t\u00eb njohur p\u00ebr ta d\u00ebshmuar gjuh\u00ebn shqipe si nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb stilit t\u00eb lart\u00eb. Por duke ia ndaluar tragjedis\u00eb, si n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi vepr\u00ebs fishtjane komunikimin me lexuesit, let\u00ebrsin\u00eb shqipe i ishte privuar deri m\u00eb sot edhe kjo fjal\u00eb e bukur poetike<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ebn qeverin\u00eb austro-hungareze \u00e7\u00ebshtja e gjuh\u00ebs shqipe qe pika kryesore e programit t\u00eb Drejtoris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb arsimit q\u00eb kryesohej nga i vlefshmi atdhetar Luigj Gurakuqi<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta, biri i popullit, ka naltue si dikur Homeri nder grek\u00eb e Lukreci nd\u00ebr romak\u00eb, gjuhen shqipe n\u00eb dinjitetin e artit<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Madh\u00ebnis\u00eb s\u00eb vet, ky njoh\u00ebs i kthell\u00ebt i gjuh\u00ebs dhe psikologjis\u00eb s\u00eb popullit shqiptar, k\u00ebsaj madhnie q\u00eb e rrethon, e cila me kalimin e koh\u00ebs do t\u00eb vij\u00eb tue e ba p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb e madhe, Fishta do t\u2019ia dij\u00eb n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb gjenialitetit t\u00eb vet dhe \u00e7astit historik, val\u00ebve t\u00eb koh\u00ebs<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se Fishta, duke i hyr\u00eb n\u00eb hak edhe krijimtaris\u00eb artistike, shkoll\u00ebs i ka kushtuar shum\u00eb koh\u00eb dhe energji. Ai luftoi p\u00ebr t\u00eb krijuar modelin e nj\u00eb sistemi arsimor parauniversitar n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dhe ia arriti q\u00ebllimit fal\u00eb dashuris\u00eb, k\u00ebmb\u00ebnguljes dhe pun\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta edhe kur ai kishte arrit shkall\u00ebn e nj\u00eb poeti t\u00eb madh, ulesh me k\u00ebnaq\u00ebsi e respekt n\u00eb tryez\u00ebn e drejtorit, t\u00eb nj\u00eb shkolle fillore apo t\u00eb mesme. Ky q\u00ebndrim dinjitoz lidhej me p\u00ebrkushtimin, q\u00eb ai kishte p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb zhvillimin e arsimit n\u00eb shkall\u00eb vendi. Kjo duket dhe tek letrarizimi i terminologjis\u00eb pedagogjike q\u00eb e b\u00ebn me shum\u00eb ndjenj\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liceu Illyricum, siguroi p\u00ebrgatitjen e nx\u00ebn\u00ebsve p\u00ebr t\u00eb vazhduar studimet e larta n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs. Kjo n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, p\u00ebr arsimin ton\u00eb ishte nj\u00eb fitore historike. Me k\u00ebto arritje Fishta pedagog tregoi se \u00e7\u2019duhej b\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb realizuar arsimimin e popullit n\u00eb gjuh\u00ebn amtare duke ju p\u00ebrshtatur kushteve n\u00eb t\u00eb cilat ndodhej vendi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, por edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen. Kjo ka qen\u00eb nj\u00ebra nd\u00ebr vlerat kryesore t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb fush\u00ebn e pedagogjis\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00ebsuesia p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb <em>\u201cZeje e shejtnueme\u201d.<\/em> Familjen e vler\u00ebson si <em>\u201cMa i fuqishmi faktor kulture\u201d<\/em>. Shkoll\u00ebn e quan <em>\u201cTempulli i dijes\u201d<\/em> dhe <em>\u201ctruall i bekuar\u201d,<\/em> ku formohet karakteri i njeriut. Rolin e m\u00ebsuesit p\u00ebr zhvillimin shoq\u00ebror e barazon me at\u00eb t\u00eb qeveritar\u00ebve. M\u00ebsuesit e sunduesit e popullit, thot\u00eb ai, ta kryejn\u00eb secili detyr\u00ebn e vet me nd\u00ebrgjegje e shpirti shqiptar ka me u ngrit, si dikur moti. Nj\u00eb dashuri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ka p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebsit, ata i quan \u201c<em>shpresa e njom\u00eb e atdheut\u201d<\/em><a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ai punon me k\u00ebmb\u00ebngulje q\u00eb shkolla dhe gjuha shqipe, si dy faktor\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mundur p\u00ebrparimin e arsimit komb\u00ebtar, sepse ai ishte i mendimit se si t\u00eb jen\u00eb m\u00ebsuesit \u00ebsht\u00eb shkolla. E pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkoi me k\u00ebmb\u00ebngulje, q\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb t\u00eb b\u00ebnin edhe koleg\u00ebt e tij. Edhe ata, ashtu si drejtori i tyre, me p\u00ebrkushtim, pun\u00ebn m\u00ebsimore e mb\u00ebshtet\u00ebn me k\u00ebrkime shkencore dhe pothuajse t\u00eb gjith\u00eb u b\u00ebn\u00eb autor\u00eb tekstesh m\u00ebsimore si dhe veprash t\u00eb mir\u00ebfillta shkencore, q\u00eb zun\u00eb vend n\u00eb arsenalin e kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Idet\u00eb e tij pedagogjike i p\u00ebrpunoi dhe i zhvilloi n\u00eb gjirin e poetik\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb fuqishme, prandaj shum\u00eb prej tyre i gjejm\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndara edhe n\u00ebp\u00ebr veprat e tij artistike. Shqet\u00ebsimet e tij p\u00ebr shkoll\u00ebn u p\u00ebrpoq, q\u00eb t\u2019i b\u00ebnte problem t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. Trash\u00ebgimia m\u00eb e madhe teorike q\u00eb na ka l\u00ebn\u00eb Fishta n\u00eb fush\u00ebn e studimeve pedagogjike, \u00ebsht\u00eb platforma e Reform\u00ebs Arsimore, t\u00eb cil\u00ebn e p\u00ebrgatiti p\u00ebr ta paraqitur n\u00eb parlament me rastin e diskutimit t\u00eb buxhetit t\u00eb shtetit p\u00ebr vitin 1921-1922. P\u00ebr p\u00ebrgatitjen e platform\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj reforme, si\u00e7 thon\u00eb vet\u00eb ai, u mb\u00ebshtet n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e tij 24 vje\u00e7are si drejtor i shkollave fran\u00e7eskane n\u00eb Shqip\u00ebri, tek zhvillimi i mendimit pedagogjik evropian i koh\u00ebs, dhe, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb,tek analiza, q\u00eb i b\u00ebri gjendjes s\u00eb arsimit n\u00eb at\u00eb koh\u00eb n\u00eb shkall\u00eb vendi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebr t\u00eb realizuar k\u00ebrkesat e k\u00ebsaj reforme, u p\u00ebrpoq t\u00eb mobilizonte n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb deputet\u00ebt: \u201cPo s\u2019desh\u00ebm, u drejtohet atyre, me tradhtue mandatin e komit, t\u00eb p\u00ebrkujdesemi me t\u00eb gjitha fuqit\u00eb e shpirtit t\u2019on\u00eb, me i dhan\u00eb k\u00ebtij komi nji edukat\u00eb t\u00eb sh\u00ebndosht\u00eb e t\u00eb p\u00ebrnjimendt\u00eb nd\u00ebr shkolla, ku plotsohet e p\u00ebrkryhet edukata familjare e nierit\u2026 po s\u2019vum rend e rregull n\u00eb arsim, prap komi ka me lingue n\u2019err\u00ebsi t\u00eb padijes dhe t\u00eb barbaris\u00eb edhe t\u00eb hollat e shtetit ton\u00eb kan\u00eb me hup\u00eb pa kurrfar\u00eb dobijet. Por si p\u00ebr njan\u00ebn, si p\u00ebr tjetr\u00ebn pun\u00eb, p\u00ebrgjegj\u00ebsia bie mbi ne\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00ebt\u00eb platform\u00eb s\u00eb bashku me idet\u00eb e tij p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb gjendjes, t\u00eb cilat n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, jo vet\u00ebm se kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, por ishin edhe t\u00eb guximshme i botoi n\u00eb revist\u00ebn <em>Hylli i Drit\u00ebs<\/em> m\u00eb vitin 1924.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta si politikan, edhe forcimin e shtetit e sheh tek zhvillimi i arsimit. \u201cSa p\u00ebr buk\u00eb, thot\u00eb ai, nji shtet ka nevoj\u00eb p\u00ebr msim e dije, se pa msim e dije, ai as i fort\u00eb s\u2019mund t\u00eb jet\u00eb, as me p\u00ebrparue s\u2019mund t\u00eb p\u00ebrparoj\u00eb shtekut t\u00eb gjytetnis\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e prandej s\u2019mahet gjat\u00eb n\u00eb kam\u00eb\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filozofia arsimore e Fisht\u00ebs ka karakter veprues. Ai si poet-pedagog, nuk kufizohet vet\u00ebm me shkrimet teorike, por fillon t\u00eb punoj\u00eb duke pasur si q\u00ebllim vendosjen e tyre n\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb par\u00eb. Duke b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb, ai vazhdon tradit\u00ebn e shkrimtar\u00ebve t\u00eb Rilindjes, q\u00eb b\u00ebn\u00eb \u00e7mos p\u00ebr t\u2019i ardhur n\u00eb ndihm\u00eb drejtp\u00ebrdrejt shkoll\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Edukimi familjar nuk duhet t\u00eb frenoj\u00eb aft\u00ebsit\u00eb q\u00eb ka f\u00ebmija p\u00ebr vetedukim ose si\u00e7 thot\u00eb vet\u00eb ai n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb figurative \u201cme hap\u00eb deg\u00ebt aq sa kishte me mujt\u00eb. Ai k\u00ebshillon q\u00eb n\u2019pun\u00eb edukative t\u00eb mb\u00ebshtetemi m\u00eb fort tek an\u00ebt pozitive q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb secili f\u00ebmij\u00eb. \u2018Asht ma mir\u00eb, thot\u00eb ai me vu re vetit\u00eb e mira t\u00eb fmis\u00eb e me mendue me u dhan\u00eb shkas q\u00eb t\u00eb zhvillohen se me k\u00ebrkue vet\u00ebm vetit\u00eb e k\u00ebqia e mos me pas\u00eb tjet\u00ebr kujdes ve\u00e7 me i largue k\u00ebto me nd\u00ebshkime t\u00eb teprueme\u201d<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me forc\u00ebn e shpirtit krijues ai na dha vizionin e portretit t\u00eb t\u00eb riut shqiptar q\u00eb do t\u00eb formohej n\u00eb shkollat tona. \u201cShqiptari, thot\u00eb ai, do t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb vehtje e lir\u00eb, me nd\u00ebrgjegje t\u00eb pikatun e me karakter, aj do t\u00eb pajiset me t\u00eb gjitha njato njohsi e zotsi, n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat, porsi njeri i p\u00ebrkryem nd\u00ebr t\u00eb gjitha pikpamjet, ta vuej jet\u00ebn ma s\u00eb miri, jo vet\u00ebm porsi vehtje, por edhe si pjestar shoqnije, mbas pozicjonit q\u00eb t\u00eb ket\u00eb n\u00eb familje, n\u00eb qytet e shtet\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00ebrkesa e Fisht\u00ebs ndaj shkoll\u00ebs p\u00ebr formimin e nx\u00ebn\u00ebsve, p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb, ishte mjaft e fort\u00eb dhe k\u00ebrkonte pun\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr t\u2019u realizuar. Ai synonte q\u00eb shqiptari i ardhsh\u00ebm t\u00eb ket\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel formimi me bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tij europian\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta vler\u00ebson shum\u00eb dijet q\u00eb merren n\u00eb shkoll\u00eb e burime t\u00eb tjera, sepse rrisin fuqin\u00eb e individit dhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb vepruar n\u00eb dobi t\u00eb zhvillimit t\u00eb vendit dhe t\u00eb mbar\u00eb njer\u00ebzimit, por thekson se ato duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb unitet me ndershm\u00ebrin\u00eb. \u201cP\u00ebr me ba, thot\u00eb ai, qi nji popull t\u2019jet p\u00ebrnjimend i fort\u00eb dhe i p\u00ebrparuesh\u00ebm duhet me e edukue mendjen dhe vullndes\u00ebn e tij, a se: duhet q\u00eb ai popull t\u00eb ket\u00eb moral e dije\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ai \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr politizimit t\u00eb shkoll\u00ebs: Po k\u00ebtu, thot\u00eb ai, gjithkund e prej gjithkujt po bahet politik\u00eb\u2026 E mbas k\u00ebso q\u00ebllimnesh politike e fetare kjo ministri ep bursat shkollore, emnon mesuesit e drejtor\u00ebt e shkollave, dan materialin shkolluer. Ai k\u00ebmngul q\u00eb shkolla t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e shkenc\u00ebs, larg konfuzioneve politike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta k\u00ebrkon shpalljen e liris\u00eb s\u00eb m\u00ebsmit, hapjen e shkollave private, por gjithnj\u00eb me leje t\u00eb shtetit dhe n\u00ebn kontrollin e tij. \u201cNj\u00eb shkoll\u00eb private, thot\u00eb ai, nuk mund t\u00eb hapet pa auktorizim t\u00eb drejtoris\u00eb p\u00ebrgjithsht\u00eb t\u2019Arsimit\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebr Fisht\u00ebn, m\u00ebsuesit duhet t\u00eb jen\u00eb figura t\u00eb larta moralisht dhe t\u00eb afta profesionalisht. Prandaj ai k\u00ebrkon nga organet arsimore q\u00eb t\u00eb sigurohen n\u00ebse \u201cK\u00ebta kan\u00eb nj\u00eb kuptim t\u00eb drejt\u00eb e t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb ndaj moralit..se p\u00ebrnjimend jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitun p\u00ebr k\u00ebt\u00eb zeje t\u00eb shejtnueshme\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta lufton me forc\u00eb kund\u00ebr drejtimit me hamendje e pa plan perspektiv t\u00eb zhvillimit t\u00eb arsimit. Un\u00eb, thot\u00eb ai, ma tep\u00ebr Ministrin\u00eb e arsimit e padis se shkollat nuk i cil\u00eb mbas nji kriteri t\u00eb arsyesh\u00ebm, t\u00eb caktuem e t\u00eb parashkoqitun mbas interesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u2019Atdheut, por mbas hamendjes s\u00eb Ministrit apo t\u00eb k\u00ebshilltar\u00ebve t\u00eb tij, thue se n\u00eb k\u00ebt\u00eb veprim ishin tuj p\u00ebrdorue gjan\u00eb e pasunin\u00eb e vet e jo t\u00eb komit. Ai me t\u00eb drejt\u00eb k\u00ebrkon, q\u00eb n\u00eb administrimin e shkoll\u00ebs dhe n\u00eb organizimin e procesit m\u00ebsimor dhe edukativ t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb mendimi shkencor pedagogjik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shkolla, thot\u00eb ai, asht tempulli i dijes. Prandaj nd\u00ebr kome t\u00eb gjytetnueme, jo ve\u00e7 shkollave t\u00eb qyteteve, por edhe atyne t\u00eb maleve e t\u00eb fshateve, u jepet nj\u00eb trajt\u00eb arkitekture e hishme, dhe p\u00ebrmbrenda stolisen me pamje ftyra burrash t\u00eb p\u00ebrmendun, trajta frymor\u00ebsh, harta dheshkrojtore, vegla m\u00ebsimi gjithfar\u00ebsh, panorama e mbi gjith\u00e7jka q\u00eb vien me zhdrivillue mendjen e me trajtue karakterin e f\u00ebmive. Fishta i nxiste m\u00ebsuesit, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdornin n\u00eb m\u00ebsim mjetet n\u00eb p\u00ebrputhje me nevoj\u00ebn e \u00e7do teme.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shkolla, sipas tij sh\u00ebrben p\u00ebr p\u00ebrsosjen e edukat\u00ebs familjare. \u00cbsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm fakti se Fishta k\u00ebrkon, q\u00eb ta \u00e7liroj\u00eb familjen shqiptare nga disa mbeturina t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb edukat\u00ebs patriarkale, sidomos nga gjakmarrja. K\u00ebt\u00eb e v\u00ebrteton edhe fakti q\u00eb ai i bindi fisin dhe familjen e tij, q\u00eb t\u00eb falte gjaksin e t\u00eb v\u00ebllait dhe i pajtoi t\u00eb dy familjet.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shkolla, sipas tij, duhet t\u00eb p\u00ebrgatis\u00eb kontingjente t\u00eb mjaftueshme kuadrosh me at\u00eb grad\u00eb kulture, q\u00eb k\u00ebrkon vendi i pun\u00ebs. Nd\u00ebr ligje organike t\u00eb shtetit, thekson ai, t\u00eb caktohet grada e kultur\u00ebs e funksionar\u00ebve dhe zyrtar\u00ebve p\u00ebr \u00e7do n\u00ebpun\u00ebsi t\u00eb shtetit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta u jep shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi leximeve jasht\u00eb klase. Nj\u00eb ish nx\u00ebn\u00ebs i atyre viteve kujton: \u201cshpeshher\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb merrnim nga leximet e pavarura b\u00ebheshin shkak q\u00eb t\u00eb shp\u00ebrthenin n\u00eb m\u00ebsim rrahje mendimesh, q\u00eb rrall\u00ebher\u00eb mbylleshin m\u00eb r\u00ebnien e ziles\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta tregoi nj\u00eb kujdes t\u00eb posa\u00e7\u00ebm dhe p\u00ebr veprimtarin\u00eb artistiko-shkencore, q\u00eb zhvilloheshin me nx\u00ebn\u00ebsit pas m\u00ebsimit. Fishta, veprimtarit\u00eb jasht\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb talentuarit p\u00ebr t\u2019u zhvilluar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta udh\u00ebhiqej nga parimi pedagogjik q\u00eb n\u00eb pun\u00ebn m\u00ebsimore dhe edukative korrigjimi dhe ndihma duhen dh\u00ebn\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e duhur, por ai u p\u00ebrpoq t\u00eb edukoj\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit edhe me moralin e pun\u00ebs krijuese e shkencore dhe punoi q\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb tek ata bindjen se shoq\u00ebria pret nga disa individ\u00eb t\u00eb caktuar q\u00eb t\u00eb japin gj\u00ebra t\u00eb reja, q\u00eb \u00e7ojn\u00eb jet\u00ebn p\u00ebrpara.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebr t\u2019ua leht\u00ebsuar pun\u00ebn m\u00ebsuesve dhe nx\u00ebn\u00ebsve, pran\u00eb shkoll\u00ebs krijoi nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb informacionit shkencor, mjaft t\u00eb pasur p\u00ebr n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Ajo p\u00ebrfshinte laborator\u00ebt e kimis\u00eb, fizik\u00ebs e t\u00eb biologjis\u00eb, bibliotek\u00ebn, muzeun, qendr\u00ebn e observacionit t\u00eb motit, arkivin historik dhe mjete t\u00eb ndryshme m\u00ebsimore.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arti, thot\u00eb ai, do ta edukoj\u00eb, do ta zbus\u00eb zemr\u00ebn e \u00e7do shqiptari, tue e drejtue kah majat e epra t\u00eb kultur\u00ebs, tue e naltue n\u00eb mjerimet e jet\u00ebs, sepse vet\u00eb arti asht shenji i nji jete t\u00eb lume.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ai kishte ndjeshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb ndaj tronditjeve q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebsonte kombi, n\u00eb \u00e7far\u00ebdo sfere t\u00eb jet\u00ebs qoft\u00eb, por kur ishte fjala p\u00ebr goditjen e gjuh\u00ebs dhe t\u00eb shkoll\u00ebs shqipe, reagimi i tij ishte i menj\u00ebhersh\u00ebm kund\u00ebr kujtdo q\u00eb i c\u00ebnonte sado pak ato.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kjo mbrojtje kaq e fuqishme, q\u00eb i b\u00ebri Fishta gjuh\u00ebs dhe shkoll\u00ebs shqipe, i ka arsyet e veta. Ai, qe m\u00eb se i bindur se nj\u00eb popull n\u00eb koh\u00ebrat e reja, edhe po t\u00eb fitoj\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb; po t\u00eb mos luftoj\u00eb p\u00ebr zhvillimin e tij arsimor e kulturor, do t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb rob\u00ebrin\u00eb e padijes, q\u00eb \u00ebsht\u00eb me pasoja t\u00eb r\u00ebnda dhe vet\u00ebshkat\u00ebrruese.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A udh\u00ebhiqej nga parimi <em>\u201cMos i thuej kujt se \u00e7\u2019do t\u00eb b\u00ebsh, por \u00e7far\u00eb ke b\u00ebr\u00eb e \u00e7\u2019po b\u00ebn\u201d,<\/em> duke b\u00ebr\u00eb ndryshime thelb\u00ebsore, si n\u00eb metod\u00eb ashtu dhe n\u00eb p\u00ebrmbajtje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebr konceptin e dijes Fishta shprehej se <em>\u201cFuqija shkon mbas dijet, por fort e ma fort, thot\u00eb ai, na e d\u00ebshmojn\u00eb pun\u00ebt e mdha e t\u00eb bindueshme, q\u00eb nieri, sidomos nd\u00ebr k\u00ebto koh\u00ebt e vona, mrrijti me p\u00ebrkrye n\u00ebp\u00ebr fuqi t\u00eb dijes e t\u00eb hollimit t\u00eb mendjes\u201d<\/em><a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta i jepte nj\u00eb vend t\u00eb caktuar n\u00eb idet\u00eb e tij pedagogjike frym\u00ebs dhe bashk\u00ebpunimit n\u00eb grup, ku dhe shprehet se:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cNieri jeton, thot\u00eb ai, n\u00eb shoqni civile, jo p\u00ebr me zan\u00eb me k\u00ebndue e me shkrue, por me pas\u00eb ndihm\u00ebn e huazshme t\u00eb nierzve t\u00eb tjer\u00eb, pa t\u00eb cil\u00ebn ndihm\u00eb aj as do t\u00eb mujte me rrnue as me u perfekcjonue. Prandej sheji ma i par\u00eb e ma i sigurt\u00eb i shkall\u00ebs s\u2019gjytetnimit t\u00eb nj\u00eb populli jan\u00eb rrug\u00ebt e mjetet tjera t\u00eb p\u00ebrpjekunit, pa t\u00eb cilat s\u2019kishte me pas\u00eb interesa t\u00eb p\u00ebrbashkta, as atdhe. Atdheu nuk p\u00ebrbahet me dekrete, si mund t\u2019a mendojn\u00eb ndoshta Xhon-Turqit, por sidomos prej interesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta e prej do relacjoneve tjera, qi burojn\u00eb prej t\u00eb p\u00ebrpjekunit t\u00eb nierit me nieri<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><strong>[30]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fishta e shikonte ngritjen cil\u00ebsore t\u00eb studimeve gjuh\u00ebsore jo vet\u00ebm si nj\u00eb baz\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e m\u00ebsimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb shkoll\u00eb, por edhe p\u00ebr forcimin cil\u00ebsor t\u00eb procesit m\u00ebsimor n\u00eb t\u00eb gjitha l\u00ebnd\u00ebt.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ai thoshte: <em>\u201cGjuha shqipe do vu gjuh\u00eb m\u00ebsimi, nd\u00ebr t\u00eb gjitha shkollat fisllestare t\u00eb Shqipnis\u00eb; pse f\u00ebmija n\u00eb gjuh\u00eb amtare m\u00ebsohet ma shpejt e ma mir\u00eb\u201d<\/em><a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me At Gjergj Fisht\u00ebn gjuha shqipe u rrit, u madhnue, u ba zonj\u00eb. Me At Gjergjin, kryetar n\u00eb Kongresin e Manastirit u caktue nj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb nj\u00eb alfabet i vet\u00ebm p\u00ebr mbar\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, vendim ky me shum\u00eb dobi. Me At Gjergjin zuni fill shkolla me shqipen gjuh\u00eb m\u00ebsimi, shprehet profesor Nobert Jokl.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niveli i lart\u00eb intelektual ka qen\u00eb p\u00ebrcaktues p\u00ebr suksesin e tij n\u00eb pun\u00eb p\u00ebr zhvillimin e shkoll\u00ebs dhe t\u00eb mendimit ton\u00eb pedagogjik. N\u00eb koh\u00ebn e tij ka qen\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjeje edhe n\u00eb Evrop\u00eb drejtues arsimi me nj\u00eb nivel t\u00eb till\u00eb shkencor. P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb qe nj\u00eb fat i madh q\u00eb ai ishte i prirur p\u00ebr t\u00eb punuar p\u00ebr arsimin e popullit dhe q\u00eb u p\u00ebrfshi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijshme n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjidhur k\u00ebt\u00eb problem social-kulturor tep\u00ebr shqet\u00ebsues p\u00ebr vendin ton\u00eb. Ky qe nj\u00eb rast unikal q\u00eb nuk u p\u00ebrs\u00ebrit m\u00eb dhe do t\u00eb kaloj\u00eb ende shum\u00eb koh\u00eb q\u00eb ne t\u00eb kemi n\u00eb sistemin ton\u00eb arsimor drejtues me nj\u00eb p\u00ebrgatitje kaq t\u00eb lart\u00eb shkencore. Por duhet th\u00ebn\u00eb se ky fakt pak njer\u00ebzve u ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb sy, as n\u00eb motivacionin e dekorimit nuk thuhet asnj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr kontributin q\u00eb ai ka dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr zhvillimin e shkoll\u00ebs dhe t\u00eb mendimit ton\u00eb pedagogjik.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Namik Resuli, <em>\u201cTribut Gjergj Fisht\u00ebs, poetit shqiptar\u201d<\/em>, n\u00eb <em>\u201cJeta e re\u201d<\/em>, Prishtin\u00eb 1996, f. 259.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Gjergj Fishta, <em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d, v<\/em>ep. e cit., f. 68.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Shefkije Islamaj, <em>\u201cGjuha, ligj\u00ebrimi dhe fjala\u201d<\/em>, Instituti Albanologjik i Prishtin\u00ebs, Prishtin\u00eb 2004, f. 11.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Gjergj Fishta, <em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d, <\/em>vep. e cit., f. 35.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Anton Nik\u00eb Berisha, <em>\u201cVe\u00e7anti ligj\u00ebrimesh poetike\u201d<\/em>, Eurorilindja, Tiran\u00eb 1996, f. 23.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Gjergj, Fishta, <em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d, <\/em>vep. e cit., f. 75.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Shefkije Islamaj, vep. e cit., f. 235.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a>[8] Gjergj Fishta, <em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d<\/em>, vep. e cit., f. 19.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Gjin Duka, <em>\u201cProza fishtjane\u201d<\/em>, n\u00eb <em>\u201cJeta e r<\/em><em>e\u201d<\/em>, Prishtin\u00eb 1996, f. 295.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Gjergj Fishta, <em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d, <\/em>vep. e cit., f. 74.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Po aty, f. 295.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Gjergj Fishta, <em>\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d, <\/em>f. 163.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Gj. Fishta, <em>\u00a0\u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d, <\/em>vep<em>. <\/em>e cit<em>., <\/em>f. 117.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Gj. Fishta<em>, \u201cLahuta e Malc\u00eds\u201d<\/em>, vep. e cit., f. 113.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Mark Vuji, <em>Filozofia arsimore e akademikut Gjergj Fishta<\/em>, Enti Botues <em>Gjergj Fishta<\/em>, Lezh\u00eb, 2007, f. 171.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Mark Vuji, <em>Filozofia arsimore e akademikut Gjergj Fishta<\/em>, vep. e cit., f. 169.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Gjergj Fishta, <em>Mrizi i Zanave<\/em>, Naim Frash\u00ebri, Tiran\u00eb, 1994, f. 64.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Pashk Bardhi, <em>Botim p\u00ebrkujtimor<\/em>, f. 25.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Marr\u00eb nga vepra e Pal Dukagjinit: <em>Jeta dhe vepra e Fisht\u00ebs<\/em>, f. 41.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> At benediku Dema, <em>Botim p\u00ebrkujtimuer<\/em>, f. 367.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Isak Shema, <em>Dialogjet dramatike: Gjuha e msimit dhe nevoja e msimit t\u00eb Gjergj Fisht\u00ebs<\/em>, n\u00eb: Konferenc\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Gjuh\u00ebn dhe Let\u00ebrsin\u00eb Shqiptare, Gjergj Fishta-Figur\u00eb madhore e let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb, tetov\u00eb, 24 n\u00ebntor, 2006, f. 60.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Sterjo Spase, <em>Botim p\u00ebrkujtimuer<\/em>, f. 286.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Tonin \u00c7obani, revista <em>Hylli i Drit\u00ebs<\/em>, Num\u00ebr i posa\u00e7\u00ebm, 1996, f. 205.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> At Benedikt Dema, <em>Botim p\u00ebrkujtimuer<\/em>, f. 365.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Kol\u00eb Prela, <em>Botim p\u00ebrkujtimuer<\/em>, f. 292.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Filip Fishta, <em>Botim p\u00ebrkujtimuer<\/em>, f. 357.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Revista, <em>Hylli i Drit\u00ebs<\/em>, 1921\/2, f. 49.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Mark Vuji, <em>Filozofia arsimore e akademikut Gjergj Fishta<\/em>, vep. e cit., f. 322.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Gjergj Fishta, <em>Reforma arsimore n\u00eb Shqypni<\/em>, n\u00eb revist\u00ebn: <em>Hylli i Drit\u00ebs<\/em>, nr. 5-6\/1925, f. 153.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Gjergj Fishta, <em>Reforma arsimore n\u00eb Shqip\u00ebri<\/em>, n\u00eb revist\u00ebn: <em>\u201cHylli i Drit\u00ebs\u201d<\/em>, 7-8, 1924, f. 228.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Gjergj Fishta, <em>Gjuha e m\u00ebsimit<\/em>, n\u00eb revist\u00ebn: <em>\u201cHylli i Drit\u00ebs\u201d<\/em>, 1914, f. 233.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Referimi i studiueses dhe pedagoges Dr. Rovena Vata, mbajtur n\u00eb New York, me rastin e&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[704,709],"tags":[2279,2568],"class_list":["post-12108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-histori","category-kryesor","tag-at-gjergj-fishtes-ne-domgjon-dhe-fishte","tag-rovena-vata"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d - Pirusti News<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d - Pirusti News\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Referimi i studiueses dhe pedagoges Dr. Rovena Vata, mbajtur n\u00eb New York, me rastin e&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pirusti News\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-18T12:38:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-11-20T07:28:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"528\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"528\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pirusti News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@AleksanderNdoja\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@AleksanderNdoja\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pirusti News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"32 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108\"},\"author\":{\"name\":\"Pirusti News\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674\"},\"headline\":\"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d\",\"datePublished\":\"2019-11-18T12:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-11-20T07:28:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108\"},\"wordCount\":6376,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\"},\"keywords\":[\"At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb Domgjon dhe Fisht\u00eb\",\"Rovena vata\"],\"articleSection\":[\"HISTORI\",\"KRYESOR\"],\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108\",\"name\":\"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d - Pirusti News\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-11-18T12:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-11-20T07:28:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=12108#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\",\"name\":\"Pirusti News\",\"description\":\"Media Qendrore\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\",\"name\":\"Pirusti News\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\",\"width\":528,\"height\":528,\"caption\":\"Pirusti News\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pirustinews\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/AleksanderNdoja\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674\",\"name\":\"Pirusti News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Pirusti News\"},\"description\":\"@2017 - Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara. \u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e k\u00ebtij materiali jane pjes\u00eb ekskluzive e patjetersueshme e \u201cpirustinews.com\u201d sipas ligjit nr.35\\\/2016 \u201cP\u00ebr t\u00eb drejtat e autorit\u201d dhe t\u00eb drejta t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me to\u201d. Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjet\u00ebrsimi etj, pa autorizimin e administratorit t\u00eb \u201cpirustinews.com\u201d, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7do shkel\u00ebs do t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sipas nenit 179 t\u00eb ligjit 39\\\/2016\u201d. Lejohet \u00e7do shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme. Administrator Aleksand\u00ebr NDOJA\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.pirustinews.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/aleksander.ndoja1\",\"ndoja.aleksander\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d - Pirusti News","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d - Pirusti News","og_description":"Referimi i studiueses dhe pedagoges Dr. Rovena Vata, mbajtur n\u00eb New York, me rastin e&hellip;","og_url":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108","og_site_name":"Pirusti News","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1","article_published_time":"2019-11-18T12:38:00+00:00","article_modified_time":"2019-11-20T07:28:11+00:00","og_image":[{"width":528,"height":528,"url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Pirusti News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@AleksanderNdoja","twitter_site":"@AleksanderNdoja","twitter_misc":{"Written by":"Pirusti News","Est. reading time":"32 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108"},"author":{"name":"Pirusti News","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/person\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674"},"headline":"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d","datePublished":"2019-11-18T12:38:00+00:00","dateModified":"2019-11-20T07:28:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108"},"wordCount":6376,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization"},"keywords":["At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb Domgjon dhe Fisht\u00eb","Rovena vata"],"articleSection":["HISTORI","KRYESOR"],"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108","url":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108","name":"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d - Pirusti News","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#website"},"datePublished":"2019-11-18T12:38:00+00:00","dateModified":"2019-11-20T07:28:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=12108#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/pirustinews.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cRoli i At Gjergj Fisht\u00ebs n\u00eb themelimin e gjuh\u00ebs shqipe dhe ndihmesa e tij n\u00eb arsimin shqiptar\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#website","url":"https:\/\/pirustinews.com\/","name":"Pirusti News","description":"Media Qendrore","publisher":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pirustinews.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization","name":"Pirusti News","url":"https:\/\/pirustinews.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","contentUrl":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","width":528,"height":528,"caption":"Pirusti News"},"image":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews","https:\/\/x.com\/AleksanderNdoja","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/person\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674","name":"Pirusti News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Pirusti News"},"description":"@2017 - Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara. \u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e k\u00ebtij materiali jane pjes\u00eb ekskluzive e patjetersueshme e \u201cpirustinews.com\u201d sipas ligjit nr.35\/2016 \u201cP\u00ebr t\u00eb drejtat e autorit\u201d dhe t\u00eb drejta t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me to\u201d. Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjet\u00ebrsimi etj, pa autorizimin e administratorit t\u00eb \u201cpirustinews.com\u201d, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7do shkel\u00ebs do t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sipas nenit 179 t\u00eb ligjit 39\/2016\u201d. Lejohet \u00e7do shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme. Administrator Aleksand\u00ebr NDOJA","sameAs":["http:\/\/www.pirustinews.com","https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1","ndoja.aleksander","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA"],"url":"https:\/\/pirustinews.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12108"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12110,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12108\/revisions\/12110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}