Dr. Nusha Zhuba, Rom\u00eb.<\/b>
\nJa si p\u00ebrshkruhej Iliria\u00a0n\u00eb shekullin e kat\u00ebrt pas Krishtit me t\u00eb gjitha provincat e saja. Ky material \u00ebsht\u00eb me vler\u00eb sepse na tregon gj\u00ebndjen fizike t\u00eb Iliris\u00eb t\u00eb asaj kohe. Materiali \u00ebsht\u00eb marr\u00eb nga nj\u00eb lib\u00ebr i viteve 1800 (kam t\u00eb gjitha referencat). Lexoni e gjykoni si na coptoi kisha e Orientit…<\/p>\n
Illiria n\u00eb shekullin e kat\u00ebrt pas Krishtit.<\/b><\/p>\n
Perandoria n\u00ebn drejtimin e Kostandinit e deri tek Arkadio dhe Onorio kishin ndar\u00eb Illirin\u00eb n\u00eb tre dio\u00e7eza: Maqedonia , Dakia dhe vet\u00eb Iliria.Dio\u00e7eza e Iliris\u00eb nuk kishte pushtet mbi dy t\u00eb parat sepse ishte n\u00ebn Pretoktoratin e Italis\u00eb por kishte n\u00ebn vete : Panomin\u00eb e par\u00eb, Panomin\u00eb e dyt\u00eb, Savin\u00eb, Dalmacin\u00eb, Norikun mesdhetar, dhe Norikun e brendsh\u00ebm.
\nNjohjen e Iliris\u00eb n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb shtrirje e kemi n\u00ebp\u00ebrmjet dokumentave Eklaziastike sepse pa k\u00ebto dokumente nuk do t\u00eb ishte e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptonim lidhjen e Thesalis\u00eb , Akaj\u00ebs, dhe Kret\u00ebs me Ilirin\u00eb, e cila na paraqitet nga Tolomeu si nj\u00eb kanton i vog\u00ebl i tlrhequr n\u00eb brigjet e Adriatikut.
\nDy lajme t\u00eb tjera kemi p\u00ebr Ilirin\u00eb dhe na e paraqesin at\u00eb t\u00eb ndara n\u00eb n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb provinca, dhe meqen\u00ebse jan\u00eb t\u00eb lidhura n\u00eb mes tyre na mjafton t\u00eb paraqesim disa:
\n– Dalmacin\u00eb mbi det
\n– Panonin\u00eb e par\u00eb ku \u00ebsht\u00eb Sirmio
\n– Panonin\u00eb e dyt\u00eb
\n– Valeria
\n– Prevaleza
\n– Mesia e ep\u00ebrme
\n– Epiri i vjet\u00ebr
\n– Epiri i ri
\n– Norikun e Danubit
\n– Norikun e mesdheut
\n– Savia
\n– Dardania
\n– Dakia
\n– Kreta
\n– Akaja
\n– Thesalia
\n–
\nTham\u00eb se k\u00ebto province ishin t\u00eb ndara n\u00eb tre Dio\u00e7eza. Iliria n\u00ebn Prefektin e Italis\u00eb, Maqedonia dhe Dakia. K\u00ebta Dio\u00e7eza si\u00e7 tham\u00eb ishin t\u00eb ndara nga Per\u00ebndimi q\u00eb nga koha e Arkadios dhe Onorios. At\u00ebher\u00eb Arkadio mbajti p\u00ebr vete t\u00eb gjith\u00eb at\u00eb q\u00eb ishte n\u00ebn Prefektin e Pretoriatit t\u00eb Iliris\u00eb , dy dio\u00e7ezat at\u00eb t\u00eb Maqedonis\u00eb dhe Dakias . Perandoria per\u00ebndimore mban vet\u00ebm dio\u00e7ez\u00ebn ilirike , e cila si\u00e7 tham\u00eb ishte n\u00ebn Pretoriatin e Italis\u00eb.
\nP\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e kish\u00ebs secila prej tredio\u00e7ezave kishte n\u00ebn vete nj\u00eb Metropolitan ose nj\u00eb t\u00eb Par\u00eb.Ai i Iliris\u00eb ishte Ipezhgvi i Sirmios . N\u00eb kon\u00e7ilin e Aquiles\u00eb t\u00eb mbajtur n\u00eb vitin 381 , n\u00ebn kujdesin e Shenjt Ambrogjias, Metropolitan dhe Vikario i Italis\u00eb u pa pran\u00eb tij\u00eb Amenio Ipezhgv i Sirmios . Ky qytet ishte kryeqyteti i Iliris\u00eb jo vet\u00ebm civilisht, por m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e Kish\u00ebs.
\nN\u00eb fund autoriteti metropolitan i tij\u00eb qe ndar\u00eb nd\u00ebrmjet qyteteve, Lauriaco, Acride, e Salona.
\nDio\u00e7eza e dyt\u00eb , d.m.th Dakia p\u00ebrmbante vendet nd\u00ebrmjet Maqedonis\u00eb dhe Danubit dhe kishte p\u00ebr Metropol Sardik\u00ebn. Teodoreto duke folur p\u00ebr Kon\u00e7ilin e Ipezhg\u00ebve t\u00eb Lindjes , t\u00eb mbajtur n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet shton: Sardica \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet Illirik dhe \u00ebsht\u00eb Metropol i Provinc\u00ebs s\u00eb Dakis\u00eb.
\nDio\u00e7eza e tret\u00eb mban emrin e Maqedonis\u00eb ose Iliria e lindjes dhe p\u00ebrmbante edhe Greqin\u00eb dhe kishte p\u00ebr Metropolitan Ipezhgvin e Selanikut .
\nKjo ndarje n\u00eb respekt t\u00eb dy perandorive nuk kishte ndryshuar qeverin\u00eb Eklazistike , dhe Pap\u00ebt kishin ruajtur jurikdiksionin ve\u00e7an\u00ebrisht mbi Ilirin\u00eb duke ja besuar Arqipezhgvit t\u00eb Selanikut i cili ushtronte pushtetin e tij\u00eb deri n\u00eb More. Teodosio i Riu do q\u00eb t’i jap\u00eb fund k\u00ebsaj t\u00eb drejte me nj\u00eb kushtetut\u00eb kund\u00ebr Pap\u00ebs n\u00eb Iliri, me rastin e Perogjenos s\u00eb Korintit i rr\u00ebzuar nga Selia e Patrasit nga Ipezhgvi i Korintit . T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt Korint\u00eb b\u00ebn\u00eb ankes\u00eb n\u00eb Rom\u00eb pak koh\u00eb m\u00eb von\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur aprovimin e nj\u00eb Ipezhgvi q\u00eb kishin zgjedhur p\u00ebr t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar k\u00ebt\u00eb Seli. Me pretektin e kanuneve t\u00eb vjetra Ipezhgvit\u00eb tentuan t\u00eb kalonin t\u00eb drejtat e Rom\u00ebs n\u00eb Kostandinopol, ashtu sikurse Primati i kish\u00ebs duhej t\u00eb b\u00ebnte t\u00eb nj\u00ebjtat ndryshime sikurse dhe perandoria. Ipezhgvi Bonifacio ruajti t’parll\u00ebkun e Selis\u00eb s\u00eb tij\u00eb dhe ruajti Russo t\u00eb Selanikut duke ushtruar nj\u00eb autoritet t\u00eb k\u00ebsaj kishe q\u00eb kishte shijuar n\u00ebn Pap\u00ebt: Damasi , Siriku e Inocenci.
\nT\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn b\u00ebri dhe Papa Sifto i dhuroj Anastasit s\u00eb Selanikut t\u00eb nj\u00ebjtin autoritet q\u00eb i kishin dh\u00ebn\u00eb Impezhg\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm!
\nM\u00eb n\u00eb fund Grek\u00ebt i hoq\u00ebn Pap\u00ebs s\u00eb Rom\u00ebs Juridiksionin e asaj pjese t\u00eb iliris\u00eb; dhe kjo ishte e keqja e e shizm\u00ebs. N\u00eb letr\u00ebn e Papa Nikoll\u00ebs drejtuar Perandorit Mikel rreth depozitimit t\u00eb Injacit t\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb Koncilin e Kostandinapolit k\u00ebrkom nd\u00ebr t\u00eb tjera rimarrjen e Juridiksionit nga Selia e Shenjt\u00eb n\u00eb personin e Ipezhgvit t\u00eb Selanikut si Vikar n\u00eb Epir Iliri , Maqedoni , n\u00eb Selanik , Akaja, Daki, Mesi , Dardani e Prevez\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dr. Nusha Zhuba, Rom\u00eb. Ja si p\u00ebrshkruhej Iliria\u00a0n\u00eb shekullin e kat\u00ebrt pas Krishtit me t\u00eb…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17225,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[704,709],"tags":[],"class_list":["post-17224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kryesor"],"yoast_head":"\n