{"id":8823,"date":"2018-08-22T20:22:38","date_gmt":"2018-08-22T20:22:38","guid":{"rendered":"http:\/\/pirustinews.com\/?p=8823"},"modified":"2018-08-22T20:51:50","modified_gmt":"2018-08-22T20:51:50","slug":"roli-i-arsimit-ne-formimin-e-vetedijes-kombetare-gjate-gjysmes-se-dyte-te-shekullit-xix-dhe-fillimit-te-shekullit-xx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823","title":{"rendered":"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX."},"content":{"rendered":"<p class=\"s3\" style=\"padding-left: 30px\"><b><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">Nga: Doktorant <\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">Nikoll\u00eb Loka<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p class=\"s3\"><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"><b>P\u00ebrmbledhje<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Nacionalizmi ballkanik lindi si fenomen kulturor dhe politik i kufizuar n\u00eb qarqet e ngushta t\u00eb elitave t\u00eb shkolluara<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> dhe <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">kish<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">te <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">filluar<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">si l\u00ebvizje kulturore e m\u00ebsimit t\u00eb gjuh\u00ebve komb\u00ebtare dhe<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">historis\u00eb s\u00eb popujve, si parakusht p\u00ebr t\u00eb formuar vet\u00ebdijen komb\u00ebtare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t\u00eb tyre<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Reformat e Tanzimatit, q\u00eb Perandoria ishte detyrua<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r t\u00eb nd\u00ebrmerrte n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n e saj, p\u00ebr shqiptar\u00ebt nuk prodhuan efekte pozitive, sepse <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">duke qen\u00eb popull plurifetar, ata nuk p\u00ebrfituan nga sh\u00ebrbimet q\u00eb shkolla dhe arsimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb po i b\u00ebnin fo<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rmimit t\u00eb vet\u00ebdijes komb\u00ebtare te <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">popujt e tjer\u00eb. \u00a0 <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s3\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Edhe nacionalizmi shqiptar, si nacionalizmi ballkanik<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">lindi fillimisht si nacionaliz\u00ebm etnik dhe kulturor p\u00ebr t\u00eb kaluar p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">astaj n\u00eb nacionaliz<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">m<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">politik<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">P\u00ebrderisa te shqiptar\u00ebt feja dhe komb\u00ebsia nuk p\u00ebrputheshin, udh\u00ebheq\u00ebsit e tyre u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb zhvillonin ato aspekte t\u00eb kultur\u00ebs komb\u00ebtare q\u00eb ishin t\u00eb nj\u00eb natyre jofetare, sepse vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb realizonin <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">bashkimin komb\u00ebtar.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Theksi u vu te gjuha e p\u00ebrbashk\u00ebt, q\u00eb mund t\u00eb sh\u00ebrbente si nj\u00eb hallk\u00eb nd\u00ebrlidh\u00ebse nd\u00ebrmjet grupeve t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb ndryshme krahinore e fetare. \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s3\"><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"><b>Hyrje<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">N<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> k<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">artikull <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">do t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> para<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtrojm\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">zhvillimin e arsimit shqip dhe ndikimin q<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ai pati n<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> formimin e vet<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dijes komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tare. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Zgjimin komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tar t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> shqiptar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ve e kam par<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> si nj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> dukuri<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ballkanike, n<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> kushtet e p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rpjekjeve t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> rajonit p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r t\u2019u \u00e7liruar nga pushtuesit osman<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> dhe p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> krijuar shtetet<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tare. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Nisur nga ky <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">k<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ndv<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtrim, Rilindja Komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tare Shqiptare ka ngjashm<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ri me rilindjen e popujve t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> tjer<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb, por <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r shkak t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ve\u00e7orive komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">zgjimi komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tar i shqiptar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ve<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">erdhi me vones\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> koh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s3\"><b><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">Nacionalizmi kulturor n<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"> Ballkan<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"> dhe ve\u00e7orit\u00eb shqiptare<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Nacionalizmi ballkanik lindi <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">si fenomen kulturor dhe politik<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, i kufizuar n\u00eb qarqet e ngushta t\u00eb elitave t\u00eb shkolluara<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Rrapaj, Kolasi, 2013: 196)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">s<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb pari<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> si l\u00ebvizje<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> kulturore e<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> m\u00ebs<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">imit t\u00eb gjuh\u00ebve komb\u00ebtare dhe<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> historis\u00eb s\u00eb popujve, si parakusht p\u00ebr t\u00eb formuar vet\u00ebdijen komb\u00ebtare<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Frash\u00ebri, 2008: 13). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Karakteristika e par\u00eb e jet\u00ebs kulturore t\u00eb popujve t\u00eb Ballkanit ishte drejtimi i fort\u00eb komb\u00ebtar, q\u00eb p\u00ebrfshinte synimin e krijimit t\u00eb shteteve t\u00eb pavarura me baz\u00eb komb\u00ebtare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Jevalich, 2004: 245). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Nacionalizmi n\u00eb Ballkan u zhvillua n\u00eb kushtet e nd\u00ebrlidhura (politike, shoq\u00ebrore dhe kulturore), n\u00eb munges\u00eb t\u00eb borgjezis\u00eb, shoq\u00ebris\u00eb sekulare dhe t\u00eb klas\u00ebs s\u00eb re shoq\u00ebrore, q\u00eb del kund\u00ebr rendit t\u00eb vjet\u00ebr dhe heret a von\u00eb e paraqet veten si p\u00ebrfaq\u00ebsuese e t\u00eb gjith\u00eb kombit<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Rrapaj, Kolasi, 2013: 196)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> D<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">uhet<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> theksuar <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">se grek\u00ebt, shqiptar\u00ebt, bullgar\u00ebt, serb\u00ebt dhe rumun\u00ebt <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">si <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">etni n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ishin <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">krejt\u00ebsisht t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr diferencat n\u00eb mes tyre<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Roudometof, 1998: 12). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">K<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtu, n\u00eb mesin e shekullit t\u00eb n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb Konstantinos Paparrigopulos <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">solli n\u00eb v\u00ebmendje <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t\u00eb kaluar\u00ebn bizantine t\u00eb Greqis\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, duke argumentuar se helenizmi<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (greqizmi) p\u00ebrmban<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">te<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> elemente klasike dhe t\u00eb krishtera q\u00eb plot\u00ebso<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nin <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ri &#8211; tjetrin. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00cbsht\u00eb e natyr<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shme q\u00eb themeluesit e nacionalizmit shqiptar ta k\u00ebrkonin identitetin kulturor shqiptar te gjuha<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Doja, 2000) <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dhe p\u00ebrnjimend, pothuajse gjith\u00e7ka tjet\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri ishte faktor ndar\u00ebs m\u00eb shum\u00eb se unifikues<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Buda etj., 2002: 247).<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Megjithat\u00eb, \u00e7\u00ebshtja shqiptare ishte n\u00eb disavantazh t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb krahasim me <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00e7\u00ebshtjet komb\u00ebtare t\u00eb fqinj\u00ebve t\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">saj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> se<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">pse<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> nuk kishte tradit\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar. Zhvillimi dhe p\u00ebrhapja e gjuh\u00ebs <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dhe let\u00ebrsis\u00eb shqipe t\u00eb shkruar do t\u00eb b\u00ebhej<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> gurthemeli i nacionalizmit shqiptar. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s8\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Fillim<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i i zgjimit komb\u00ebtar shqiptar, e<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> njohur m\u00eb mir\u00eb si Rilindja Komb\u00ebtare Shqiptare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> filloi gjat\u00eb viteve 1830-<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">18<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">40. Nj\u00eb v\u00ebshtrim rreth origjin\u00ebs tregon se<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> s\u00eb paku n\u00eb fillim<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> L\u00ebvizja Komb\u00ebt<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">are Shqiptare,<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">gjat\u00eb faz\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb afirmimit<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, nuk ndryshonte pre<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">j l\u00ebvizje<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ve t\u00eb tjera komb\u00ebtare n\u00eb rajon. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">T\u00eb p\u00ebrmbledhura shkurt, k\u00ebrkesat e saj ishin: Krijimi i nj\u00eb kombi \u201corganik\u201d, kulturalisht dhe gjuh\u00ebsisht homogjen; transformimi i \u201cetnis\u00eb\u201d pasive n\u00eb nj\u00eb komunitet aktiv etno-politik; kthimi i gjuh\u00ebs s\u00eb folur nga njer\u00ebzit n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb m\u00ebsimit; p\u00ebrcaktimi i alfabetit, gramatik\u00ebs dhe fjalor\u00ebve; sigurimi i njohjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb vendit, me kufij t\u00eb p\u00ebrcaktuar qart\u00eb; k\u00ebrke<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">sa p\u00ebr autonomi administrative<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Misha 2002: 34). <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s8\"><b><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">Kushtet n<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"> t<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"> cilat u zhvillua Rilindja Komb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">tare Shqiptare<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Shekulli XIX i gjeti <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shqiptar\u00ebt si <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nj\u00eb nga popujt \u00a0m\u00eb t\u00eb prapambetur <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dhe m\u00eb t\u00eb izoluar. Atyre u duhej<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t\u00eb kap\u00ebrcenin pengesa q\u00eb fqinjt\u00eb e tyre i kishin kap\u00ebrcyer ose nuk i kishin hasur kurr\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Nga ana tjet\u00ebr, d<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">isa nga<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">politika<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t osmane<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> u aplikuan mbi t\u00eb gjith\u00eb popujt e Ballkanit, nd\u00ebrsa <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t\u00eb tjerat vet\u00ebm mbi shqiptar\u00ebt. Osman\u00ebt <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">b\u00ebn\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ndarjen e <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nj\u00ebsive administrative, pa marr\u00eb parasysh\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen etnike, prej t\u00eb cil\u00ebs shqiptar\u00ebt u ndan\u00eb n\u00eb kat\u00ebr vilejete t\u00eb ndryshme. Nga ana tjet\u00ebr, te shqiptar\u00ebt feja nuk ishte e lidhur me komb\u00ebsin\u00eb, si n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb tjera t\u00eb Ballkanit<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Fisher, 2013: 1), <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">prandaj ndarja e shoq\u00ebris\u00eb otomane n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kritereve fetare e v\u00ebshtir\u00ebsoi dhe e vonoi bashkimin e shqiptar\u00ebve. K\u00ebt\u00eb pat\u00ebn parasysh rilindasit q\u00eb shtruan nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mos v\u00ebn\u00eb re dalli<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">met fetare<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Dujizings, 2002: 70). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Ndryshe nga grek\u00ebt, serb\u00ebt, rumun\u00ebt dhe bullgar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt, n\u00eb saj t\u00eb fes\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, njiheshin si kombe t\u00eb ve\u00e7anta dhe askush nuk ua kishte mohuar n\u00eb parim t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr formimin e shtetit komb\u00ebtar m\u00eb vete, p\u00ebr shqiptar\u00ebt e ndar\u00eb n\u00eb disa rite fetare rivale, opinioni europian e kishte disi t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptonte se ata p\u00ebrb\u00ebnin nj\u00eb komb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Frash\u00ebri, 1997: 84). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Trajtimi i shqiptar\u00ebve si tri bashk\u00ebsi, \u201ctri milete\u201d t\u00eb ve\u00e7uara fetare dhe bashk\u00ebngjitja e tyre me milete etnikisht t\u00eb huaja (turke, greke, slave dhe latine) p\u00ebrmbante rrezikun e nj\u00eb zhvillimi kulturor dhe shoq\u00ebror t\u00eb ve\u00e7uar nga nj\u00ebri-tjetri. Kjo gjendje i hapte rrug\u00ebn humbjes s\u00eb identitetit kulturor dhe komb\u00ebtar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Shpuza, 2001: 151). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Reformat e Tanzimatit, q\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Perandoria ishte \u00a0detyruar t\u00eb nd\u00ebrmerrte n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsiren e saj, \u00a0p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r shqiptar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t, \u00a0nuk dhan<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">efekte pozitive. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Duke qen\u00eb popull plurifetar, shqiptar\u00ebt nuk p\u00ebrfituan nga sh\u00ebrbimet q\u00eb shkolla dhe arsimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb po i b\u00ebnin formimit t\u00eb vet\u00ebdijes komb\u00ebtare te popujt e tjer\u00eb. Shqiptar\u00ebt detyroheshin t\u00eb arsimoheshin sipas fes\u00eb s\u00eb tyre n\u00eb turqisht, greqisht ose italisht.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Sulltani, n\u00ebn presionin e Fuqive t\u00eb M\u00ebdha, lejoi hapjen e shkollave t\u00eb huaja, t\u00eb cilat krahas synimeve arsimore, realizonin p\u00ebrhapjen e nacionalizmave t\u00eb k\u00ebtyre popujve, si nj\u00eb hap i par\u00eb q\u00eb do t\u2019u paraprinte pretendimeve t\u00eb reja territoriale t\u00eb shovinist\u00ebve fqinj n\u00eb vi<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tet e m\u00ebvon\u00ebshme. N\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> vitin 1892, n\u00eb t\u00eb kat<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00ebr vilajetet shqiptare kishte m\u00eb shum\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> se 1000 shkolla greke, 40 shkolla vllahe, 200<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">-300 serbe dhe bullgare dhe vet\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">m 2 shkolla shqipe<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Dit\u00ebrr\u00ebfenj\u00ebsi, 1900: 153-154). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Sipas statistikave t\u00eb viteve t\u00eb fundit t\u00eb shekullit XIX, n\u00eb t\u00eb kat\u00ebr vilajetet e athershme kishte 1187 shkolla turke, nga t\u00eb cilat 1125 shkolla fillore, 57 shkolla qytet\u00ebse (ruzhdije) dhe 5 shkolla t\u00eb mesme (idadije)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Buda etj., 2002: 247).<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">N<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> interes t\u00eb P<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">erandoris\u00eb, Sulltani e kishte b\u00ebr\u00eb t\u00eb detyruesh\u00ebm arsimimin n\u00eb gjuh\u00ebn turke ose arabe te mysliman\u00ebt, pavar\u00ebsisht nga prejardhja e tyre komb\u00ebtare. Shpresohej se <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nj\u00eb frym\u00eb e nj\u00ebtrajtshme feje dhe gjuhe shtet\u00ebrore do t\u00eb mund t\u00eb krijonte nj\u00eb barrier\u00eb nd\u00ebrmjet element<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00ebve t\u00eb krishter\u00ebve e mysliman\u00eb<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Jeval<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ich, 2004: 209-210, Sk\u00ebndi, 2000<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, 129). <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s3\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">P<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rball<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> rrezikut t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> asimilimit q<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> vinte nga shkollat e huaja, rilindasit intensifikuan p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rpjekjet p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r themelimin e arsimit n<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">gjuh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n shqipe. Konstandin Kristoforidhi <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ishte <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shpreh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ur: \u201cN<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">qoft<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> se gjuha shqipe nuk do t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> shkruhet, p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r nj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> periudh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shkurt<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r, nuk do t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ket<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> m<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> shqiptar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> mbi sip<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rfaqen e tok<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">s dh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">e emri i \u00a0Shqip\u00ebris\u00eb do <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb zhduket nga <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">f<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">a<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">qja e dheut<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201d<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Vickers, Pettifer, 2000: 46). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Prandaj r<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ilindasit<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">e shihnin m<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">simin n<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">gjuh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n shqipe dhe shp<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rndarjen e librve shqip si mjetin m<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">mir<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r zgjimin komb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Vickers, Pettifer, 2000: 44). <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><b><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">P<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">rpjekjet p<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">r arsimin shqip<\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Esht\u00eb pohuar shpesh n\u00eb literatur\u00ebn e huaj se <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n\u00eb periudh\u00ebn<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> pas Lidhjes Shqiptare t\u00eb Prizrenit sh\u00ebnohet nj\u00eb pauz\u00eb n\u00eb historin\u00eb e L\u00ebvizjes son\u00eb Komb\u00ebtare dhe rrjedhimisht kjo k<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">oh\u00eb paraqitet <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201c<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">e ba<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rdh\u00eb\u201d<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> n\u00eb historin\u00eb diplomatike t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes shqiptare<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Puto, 2003: 39). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, kjo faz\u00eb pasqyron nj\u00eb form\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb zhvillimit t\u00eb L\u00ebvizj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">es K<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">omb\u00ebtare, p\u00ebrpjekjen p\u00ebr nd\u00ebrtimin e identitetit komb\u00ebtar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, arsimi dhe kultura b\u00ebhen objektiva t\u00eb fuqishme p\u00ebr \u00a0L\u00ebvizjen Komb\u00ebtare.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Problem<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> i arsimit shqip ka qen\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i madh i udh\u00ebheq\u00ebsve atdhetar\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn mbas Lidhjes, si n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e gjuh\u00ebs dhe at\u00eb t\u00eb alfabetit. Sami Frash\u00ebri e ka shprehur p\u00ebrmbledhurazi k\u00ebt\u00eb shqet\u00ebsim n\u00eb librin e tij mbi Shqip\u00ebrin\u00eb q\u00eb u botua nga fund i shekullit: XIX: \u00a0\u201cShqip\u00ebria nuk mund t\u00eb ekzistoj\u00eb pa shqiptar\u00ebt, shqiptar\u00ebt nuk mund t\u00eb ekzisto<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">jn\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">pa gjuh\u00ebn shqipe, dhe kjo e fundit nuk mund t\u00eb ekzistoj\u00eb pa alfabetin e vet dhe pa shkolla\u201d<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Sk\u00ebndi, 2000<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">: 127). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Sipas tij \u201c Shqip\u00ebria nuk do t\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> mund ta<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> shp\u00ebtonte komb\u00ebsin\u00eb dhe gjuh\u00ebn e saj, po<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> qe se Turqia do t\u00eb vazhdonte t\u2019i<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ndalonte shqiptar\u00ebt t\u00eb t<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">hemelonin shkollat e tyre amtare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, nd\u00ebrsa lejonte komb\u00ebsit\u00eb e tjera, armike t\u00eb saj dhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb vepronin si t\u2019u p\u00eblqente. Po t\u00eb vazhdonte sundimi turk, me koh\u00eb nuk do t\u00eb mbetej gjurm\u00eb Shqip\u00ebrie\u201d<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Sk\u00ebndi, 2000<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">: 160). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Edhe <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Abdyl Frash\u00ebri do t\u00eb trajtonte<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtypin turk t\u00eb koh\u00ebs iden\u00eb \u00a0se<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> \u201cs<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">hqiptar\u00ebt formonin nj\u00eb komb\u00ebsi m\u00eb vete, n\u00eb saj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre gjuh\u00ebsore, territoriale, kulturore dhe historike, dhe si t\u00eb till\u00eb ata g\u00ebzonin t\u00eb drejt\u00ebn supreme p\u00ebr vet\u00ebvendosje.\u201d<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Pollo, Pulaha, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">1989: 155). <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Programi politik i Rilindjes shqiptare filloi me k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr sigurimin e s\u00eb drejt\u00ebs m\u00eb elementare, &#8211; at\u00eb t\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Pollo, 2003: 211). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">N\u00eb Kanonizm\u00ebn e \u201cShoq\u00ebris\u00eb t\u00eb t\u00eb shtypurit shkronja shqip\u201d theksohej roli i kultur\u00ebs n\u00eb zhvillimin e nj\u00eb kombi: \u201cGjith\u00eb sa kombe jan\u00eb t\u00eb ndrituar\u00eb dhe t\u00eb qytet\u00ebruar\u00eb jan\u00eb ndrituar\u00eb dhe qytet\u00ebruar\u00eb prej shkronjash nd\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb veta<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201d (<\/span><\/span><span class=\"s10\"><span class=\"bumpedFont15\">AQSH, F.101, D.48, fl. 66<\/span><\/span><span class=\"s10\"><span class=\"bumpedFont15\">)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">L\u00ebvizja kulturore shqiptare filloi me intelektual\u00eb t\u00eb huaj dhe u pasua nga intelektual\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb jetuan jasht\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs gjeografike shqiptare. Me kalimin e viteve, interesi i studiuesve t\u00eb huaj p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe, prejardhjen dhe historin\u00eb e shqiptar\u00ebve u shtua edhe m\u00eb tep\u00ebr<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Clayer, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">2009: 144;<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Puto, 2013: 89). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Duke u interesuar p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, studiuesit per\u00ebndimor\u00eb studiuan lasht\u00ebsin\u00eb, gjuh\u00ebn, traditat dhe zakonet shqiptare n\u00eb origjinalitetine tyre, \u00a0ku vun\u00eb n\u00eb dukje lasht\u00ebsin\u00eb, autoktonin\u00eb, origjinalitetin e k<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ultur\u00ebs shqiptare, duke dh\u00ebn\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shum\u00eb argumente n\u00eb favor t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Kthimi te origjina ishte i domosdosh\u00ebm p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb identifikimin e Shqip\u00ebris\u00eb si komb i pavarur<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Gut, 2008: 92). \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">T\u00eb par\u00ebt q\u00eb i p\u00ebrdor\u00ebn teorit\u00eb nacionaliste rreth shqiptar\u00ebve qen\u00eb arb\u00ebresh\u00ebt<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">.<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Brenda k\u00ebsaj ideologjie t\u00eb re albaniste, intelektual\u00ebt arb\u00ebresh\u00eb u orvat\u00ebn t\u00eb gjenin rr\u00ebnj\u00ebt e tyre t\u00eb lashta dhe t\u2019i p\u00ebrdornin ato si nj\u00eb argument p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dhe mb\u00ebshtetur t\u00eb drejt\u00ebn e kombit shqiptar p\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar nga osman\u00ebt, ashtu si\u00e7 <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ishte vepruar me <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t\u00eb gjith\u00eb popujt e Evrop\u00ebs Juglindore q\u00eb gjendeshin n\u00ebn sundimin osman. N\u00eb funksion t\u00eb k\u00ebtij q\u00ebllimi<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ata i gjet\u00ebn rr\u00ebnj\u00ebt te popujt m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb jo-grek\u00eb t\u00eb Ballkanit, pra te pellazg\u00ebt dhe il<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ir\u00ebt. Duke <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i m\u00ebshuar dy element\u00ebve kryesore<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t\u00eb identitetit &#8211; si\u00e7 ishin gjuha dhe kultura, &#8211; arb\u00ebresh\u00ebt p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00ebrqafuan l\u00ebvizjen e romantizmit<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> n\u00eb rrafshin politik. Ata <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">e <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtruan t\u00eb par\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t n\u00eb Evrop\u00eb \u00a0\u00e7\u00ebshtjen shqiptare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, nd\u00ebrsa n\u00eb rrafshin letrar u b\u00ebn\u00eb themeluesit e let\u00ebrsis\u00eb moderne shqipe<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Altimari, 2012: 13). \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Arsmimi n\u00eb gjuh\u00ebn amtare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> p\u00ebr popullsin\u00eb myslimane e ortodokse ishte jasht\u00ebzakonisht i v\u00ebshtir\u00eb. Shum\u00eb peticione i qen\u00eb drejtuar Sulltanit, nganj\u00ebher\u00eb edhe Fuqive t\u00eb M\u00ebdha, p\u00ebr hapjen e shkollave shqiptare, por m\u00eb kot. Sulltani i kund\u00ebrvihej n\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">parim \u00e7do l\u00ebvizjeje komb\u00ebtare t\u00eb popullsis\u00eb shqiptare, ve\u00e7an\u00ebrisht <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb saj myslimane <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Sk\u00ebndi<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> 2000: 129)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s3\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Perandoria Osmane nuk<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> i<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> lejo<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shkollat n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe edhe <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">pas dekretit perandorak (Hatt-i- Humayun, 1856)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">, kur me ligj,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> t\u00eb gjith\u00eb popujt e Perandoris\u00eb kishin trajtim t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb arsim.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Port\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dhe Patrikan\u00ebs s\u00eb Stambollit i<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">u interesonte t\u2019i mbante shqiptar\u00ebt t\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00eb fetarisht<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Sk\u00ebndi, 2000: 26-27).<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Edhe <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Patrikana e Stambollit <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i kund\u00ebrvihej gjuh\u00ebs dhe arsimit shqip p\u00ebr ortodoks\u00ebt, sepse kjo donte t\u00eb thoshte humbjen e ndikimit t\u00eb saj, q\u00eb do t\u00eb shkonte ndoshta deri n\u00eb krijimin e nj\u00eb kishe shqiptare t\u00eb pavarur. Patrikana puno<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">me k\u00ebmb\u00ebngulje p\u00ebr hapjen e shkollave greke, deri n\u00eb fshatrat m\u00eb t\u00eb larg\u00ebta, duke ia kaluar edhe shtetit. N\u00eb vitin 1882, \u00a0n\u00eb vilajetin e Janin\u00ebs, ku kishte nj\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrim t\u00eb popullsis\u00eb ortodokse, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga 532<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">000 vet\u00eb, kishte nj\u00eb total prej 23 368 student\u00ebsh n\u00eb 665 shkolla greke,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> nd\u00ebrsa<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> popullsi<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">a<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> myslimane prej 104<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">239 vet\u00ebsh t\u00eb seksit mashkullor-(vajzat myslimane nuk shkonin n\u00eb shkoll\u00eb) kishte vet\u00ebm 559 student\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Sk\u00ebndi, 2000: 130).<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00a0 <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Nd\u00ebrmjet katolik\u00ebve n\u00eb veri, \u00e7\u00ebshtja e shkollave kishte gjetur nj\u00ebfar\u00eb zgjidhjeje me an\u00ebn e Kultusprotektoriatit, q\u00eb Austri<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">a <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">kishte fituar rreth tre shekuj m\u00eb par\u00eb n\u00eb Traktatin e Vjen\u00ebs (1616) dhe pastaj e kishte \u00a0p\u00ebrt\u00ebrir\u00eb e zgjeruar me traktate e dekrete t\u00eb m\u00ebvon\u00ebshme q\u00eb i jepte t\u00eb drejt\u00eb Vjen\u00ebs t\u00eb angazhohej me nd\u00ebrtimin e riparimin e kishave katolike dhe t\u00eb shkollave. N\u00eb vitin 1848, Perandoria Habsburge futi gjuh\u00ebn amtare shqipe n\u00eb shkollat e saj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Shllaku, 2002: 64). \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Politika e Monarkis\u00eb dualiste, si\u00e7 p\u00ebrs\u00ebritet shpesh n\u00eb raportet e Ministris\u00eb s\u00eb saj t\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme, synonte mb\u00ebshtetjen e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00ebp\u00ebrmjet kultur\u00ebs s\u00eb tyre komb\u00ebtare, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb formohej nj\u00eb Shqip\u00ebri e bashkuar, si kund\u00ebrpesh\u00eb ndaj sllav\u00ebve<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Sk\u00ebndi, 2000: 128).<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb dob\u00ebsonte ndikimi<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n kulturor italian q\u00eb po rritej<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar ndikimin e vet, Austro-Hungaria b\u00ebri \u201cnacionalizimin\u201d e shkollave kato<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">like n\u00eb Shqip\u00ebri, duke z\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">vend\u00ebsuar n\u00eb mjaft prej tyre gjuh\u00ebn italiane me shqipen. Ndon\u00ebse n\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb kufizuar, edhe Italia u detyrua ta v\u00ebr\u00eb m\u00ebsimin e shqipes n\u00eb shkollat e saj n\u00eb Shqip\u00ebri<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Dedja etj., 2003: 137). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">P\u00ebr t\u2019iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb ndikimit austriak, italian\u00ebt, aty nga fund i shekullit t\u00eb n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb, filluan t\u00eb themelojn\u00eb shkolla n\u00eb Shkod\u00ebr dhe n\u00eb qytetet bregdetare, ku jepej m\u00ebsim gjuha shqipe. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Pavar\u00ebsisht nga synimet ekspansioniste dhe konkurenca midis Austro-Hungaris\u00eb dhe Italis\u00eb, shqiptar\u00ebt, p\u00ebrmes shkollave t\u00eb hapura nga k\u00ebto vende, u ekzpozuan ndaj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ideve dhe kultur\u00ebs per\u00ebndimore,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> d<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">uke u b\u00ebr\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">interesat e tyre komb\u00ebtare dhe individualitetin e tyre<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Fischer, 2013: 2-3). \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Ndikim t\u00eb madh n\u00eb l\u00ebvizjen kulturore t\u00eb shqiptar\u00ebve pati \u201cShoq\u00ebria e t\u00eb shkruarit shkronja shqip\u201d e Stambolli<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Jevalich, 2004: 209)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> q<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb nisej nga teza e shpallur prej rilind\u00ebsve t\u00eb par\u00eb, se \u201c\u00e7do komb q\u00eb nuk e shkruan gjuh\u00ebn e tij dhe nuk ka alfabetin e vet komb\u00ebtar, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komb i prapambetur\u201d<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Buda, 2002: <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">337-370). \u00a0<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Krijimi i saj is<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">hte hapi i par\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nga faza e veprimeve t\u00eb ve\u00e7uara dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb b\u00ebrtham\u00eb organizative e p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb L\u00ebvizjes Komb\u00ebtare Shqiptare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Buda, 2002: 126). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Synimi i saj ishte themelimi i shkollave laike shqipe, t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, pavar\u00ebsisht nga feja e tyre. Shkollat<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> laike shqiptare<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> kish<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">in <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">si detyr\u00eb q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrhapjes s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, t\u00eb ndihmon<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">in <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n\u00eb zgjimin e nd\u00ebrgjegjes komb\u00ebtare dhe n\u00eb rritjen e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebr autonomi.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Luigj Gurakuqi, drejtori i par\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Normales thekson:<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u201cKur flasim p\u00ebr shkoll\u00ebn shqipe, nuk duhet t\u00eb kemi parasy<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">sh vet\u00ebm ato ku m\u00ebsohet shqipja<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> por<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> m\u00eb tep\u00ebr<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> ato ku m\u00ebsimi t\u00eb jet\u00eb gjithnj\u00eb shqiptar dhe t\u2019u p\u00ebrgjigjet nevojave t\u00eb komb\u00ebsis\u00eb son\u00eb\u201d<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Musaj, 2017)<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. \u00a0 <\/span><\/span><\/p>\n<p><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Dy jav\u00eb m\u00eb von\u00eb u \u00e7el shkolla shqipe n\u00eb Pogradec, pastaj me radh\u00eb n\u00eb Oh\u00ebr, Rek\u00eb, Ersek\u00eb, Leskov<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">k, Polen\u00eb, Luaras, Elbasan. M\u00ebsimi dhe librat shqip u p\u00ebrhap\u00ebn gjithashtu n\u00eb viset e Kosov\u00ebs, si n\u00eb Prizren, Gjakov\u00eb, Pej\u00eb, Ferizaj, Drenic\u00eb, etj<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Dedja etj., 2003: 16<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">).<\/span><\/span><\/p>\n<p><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">P\u00ebr t\u00eb ndihmuar mbar\u00ebvajtjen e arsimit dhe \u00e7eljen e shkollave t\u00eb reja, n\u00eb vitin 1888 u themelua \u201cShoq\u00ebria e M\u00ebsimit Shqip\u201d, q\u00eb arriti t\u00eb kishte 160 antar\u00eb, shqiptar\u00eb t\u00eb dy besimeve, ku \u00e7donj\u00ebri prej tyre paguante nj\u00eb kuot\u00eb mujore<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Dedja etj., 2003: 136) <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">q\u00eb shko<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nte p\u00ebr financimin e shkollave. \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s8\"><b><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">Zhvillimet n<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"> arsimin shqip pas revolucionit xhonturk \u00a0 <\/span><\/span><\/b><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Pas revolucionit xhonturk, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n\u00eb themel t\u00eb politik\u00ebs nacionaliste<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">xhonturke u vu doktrina e osmanizmit q\u00eb i shpallte t\u00eb gjith\u00eb shtetasit e Perandoris\u00eb \u201cosmanllinj\u201d dhe \u201ct\u00eb barabart\u00eb para ligjit\u201d. Me k\u00ebt\u00eb rast u lejua ngritja e klubeve kulturore dhe hapja e shkollave n\u00eb gjuh\u00ebt e komb\u00ebsive t\u00eb ndryshme. N\u00eb Shqip\u00ebri u hap\u00ebn shum\u00eb klube kulturore dhe l\u00ebvizja p\u00ebr shkoll\u00ebn shqipe u shtri n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin. Klubet dhe shoq\u00ebrit\u00eb atdhetare siguruan mjete financiare p\u00ebr shkollat shqipe, me an\u00eb t\u00eb cilave p<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">aguheshin lokalet dhe m\u00ebsuesit<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Dedja etj., 2003: 177-179). \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Zhvillimet arsimore diktuan nevoj\u00ebn e nj\u00ebsimit t\u00eb alfabetit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Kongresi i Manastirit<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> i mbajtur me 14-22 n\u00ebntor t\u00eb viti 1908<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> zgjodhi alfabetin latin q\u00eb do t\u00eb ndikonte n\u00eb zhvillimin e shkrimit shqip dhe do t\u00eb ndihmonte n\u00eb unifikim<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">in kulturor t\u00eb kombit shqiptar.<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> N\u00eb fakt, vet\u00eb kontrasti midis alfabetit latin dhe atij turk do ta b\u00ebnte vet\u00ebdijen shqiptare <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t\u00eb ishte ndryshe nga ajo e turq<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ve\u201d<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> (Sk\u00ebndi, 2000: 187).<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Xhonturqit kishin frik\u00eb se\u201d duke theksuar komb\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt, alfabeti do t\u2019i bashkonte shqiptar\u00ebt dhe eventualisht do t\u2019i shk\u00ebpuste nga Turqia\u201d, prandaj organizuan nj\u00eb kongres tjet\u00ebr n\u00eb Dib\u00ebr, ku u b\u00eb nj\u00eb l\u00ebshim, duke e l\u00ebn\u00eb shkrimin e shqipes me alfabetin q\u00eb do t\u00eb zgjidhte secili sipas d\u00ebshir\u00ebs. P\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb zbatim k\u00ebt\u00eb vendim, pas Kongresit t\u00eb Dibr\u00ebs, xhonturqit organizuan demonstrata<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> n\u00eb qytete t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> n\u00eb favor t\u00eb alfabetit turk, duke b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekjen e fundit p\u00ebr t\u00eb ushqyer p\u00ebr\u00e7arjen n\u00eb mes t\u00eb shqiptar\u00ebve. Por atdhetar\u00ebt shqiptar\u00eb nuk u t\u00ebrhoq\u00ebn dhe organizuan nj\u00eb kongres tjet\u00ebr n\u00eb Elbasan, k<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">u u theksua se \u201cishte detyr\u00eb e<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> Klubit t\u00eb Manastirit t\u00eb fuste gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shkoll<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">at e Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00ebnkuptohet<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> me alfabetin latin<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Sk\u00ebndi, 2000: 343-344). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Kongresi i Elbasanit<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">vendosi \u00a0hapjen<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> n\u00eb vjesht\u00eb t\u00eb atij viti<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">t\u00eb nj\u00eb shkolle normale (pedagogjike) n\u00eb at\u00eb qytet, p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e m\u00ebsuesve t\u00eb shkollave fillore. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Projekti xhonturk p\u00ebr futjen e alfabetit turk n\u00eb shkollat shqipe nuk u realizua dhe \u00e7\u00ebshtja e alfabetit u b\u00eb shkas p\u00ebr fillimin e nj\u00eb ko<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nflikti t\u00eb hapur midis xhonturqve dhe shqiptar\u00ebve. D<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">uke qen\u00eb se qeveria e Stambollit qe e pazonja p\u00ebr t\u00eb realizuar q\u00ebllim<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">et e veta me an\u00eb t\u00eb propagand\u00ebs, m<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">e urdh\u00ebr<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">mbyll<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shoq\u00ebrit\u00eb dhe klubet shqiptare,<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ndal<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">oi <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">librat dhe gazetat n\u00eb shqip dhe<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">mbyll<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">i <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shkollat n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. N\u00eb ato kushte, shkollat shqipe punuan n\u00eb kushte ilegale<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> deri sa n\u00eb mars t\u00eb vitit 1911, nj\u00eb qarkore e Ministris\u00eb s\u00eb Brend\u00ebshme n\u00eb Stamboll <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">urdh\u00ebroi <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">ri\u00e7eljen e <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tyre, <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">sikund\u00ebr dhe \u00e7eljen e t\u00eb rejave dhe p\u00ebrdorimin e alfabetit latin<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">(Sk\u00ebndi, 2000): 350). <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Por p\u00ebrpjekjet p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse t\u00eb xhonturq\u00ebve vazhduan edhe m\u00eb tej, duke e trajtuar problemin e arsimit shqip d<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">he t\u00eb alfabetit <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">l<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">a<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tin si t\u00eb d\u00ebm<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">sh<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">\u00ebm<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> p\u00ebr fen\u00eb myslimane dhe t\u00eb rrezikshme p\u00ebr interesat e Perandoris\u00eb. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s9\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Me fill<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">imin e l\u00ebvizjeve kryengrit\u00ebse t\u00eb shqiptar\u00ebve, \u00e7\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtja e shkollave shqipe doli n\u00eb plan t\u00eb dyt\u00eb. Perandoris\u00eb Osmane n\u00eb Ballkan<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">,<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> n\u00ebn goditjet e Rusis\u00eb dhe aleat\u00ebve t\u00eb saj ballkanik\u00eb, po i tronditeshin themelet dhe kjo k\u00ebrkonte nj\u00eb sjellje tjet\u00ebr <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nga ana e shqiptar\u00ebve, si <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dhe marrje p\u00ebrgjegj\u00ebsish\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">prej tyre <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">p\u00ebr fatet e kombit<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> shqiptar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s4\"><span class=\"bumpedFont15\"><b>P\u00ebrfundime<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Shqiptar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb rajon q\u00eb zhvilluan arsimin n\u00eb gjuh\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">n e vet dhe k<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">rijuan shkollat shqipe, sepse arsimimi i tyre n\u00eb gjuh\u00ebn amtare ishte konsideruar nga Porta e Lart\u00eb si mjet p\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r realizimin e<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\"> shk\u00ebputjes nga <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shteti osman. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Edhe shtetet shoviniste fqinje, i intensifikuan p\u00ebrpjekjet p\u00ebr hapjen e shkollave t\u00eb huaja, n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">r peng<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">imin e zgjimit komb\u00ebtar t\u00eb shqiptar\u00ebve. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s8\"><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">Gjat\u00eb Rilindjes u krijua themeli i literatur\u00ebs dhe kultur\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si nj\u00eb komb. N\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb nj\u00eb kultur\u00eb e re komb\u00ebtare nuk ishte m\u00eb aspirat\u00eb, por nj\u00eb fenomen i v\u00ebrtet\u00eb me brezat e shkrimtar\u00ebve, mendimtar\u00ebve, publicist\u00ebve dhe studiuesve nga fusha t\u00eb ndryshme, nj\u00eb realitet q\u00eb<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">d\u00ebshm<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">onte <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">identitetin unik kulturor t\u00eb popullit shqiptar<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">. <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">P\u00ebrmes shkollimit n\u00eb shqip, shqiptar\u00ebt m\u00ebsuan t\u00eb lexojn\u00eb e t\u00eb shkruajn\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e tyre, u njoh\u00ebn me historin\u00eb dhe traditat komb\u00ebtare, duke u vet\u00ebdij\u00ebsuar se ata p\u00ebrb\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nin <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nj\u00eb popull t\u00eb lasht\u00eb, leht\u00ebsisht t\u00eb dalluesh\u00ebm prej fqinj\u00ebve dhe p\u00ebr rrjedhoj\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">u<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">takonte t\u00eb kish<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">in <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">shtetin e <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">tyre <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">dhe t\u00eb vendos<\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">nin<\/span><\/span> <span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">p\u00ebr fatin e <\/span><\/span><span class=\"s5\"><span class=\"bumpedFont15\">vet. <\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"s12\"><span class=\"s11\"><span class=\"bumpedFont15\"><b>Arkiv<\/b><\/span><\/span>\u200b<\/p>\n<div class=\"s14\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">AQSH &#8211; Arkivi Qendror i Republik<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">s s<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> Shqip<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">ris<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s14\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">HHStA PA A &#8211; Hof und Staatarchiv, Politiches Archiv von Austria.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s14\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">AMAE-Archivio Storico Diplomatico di Ministero degli Affari Esteri.<\/span><\/span><\/div>\n<p class=\"s12\"><span class=\"s11\"><span class=\"bumpedFont15\"><b>Libra dhe periodik\u00eb<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Dedja,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Bedri etj,<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Historia e arsimit dhe mendimit <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">pedagogjik shqiptar,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> v\u00ebllimi I<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">; botim i Institutit t\u00eb <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Studimeve Pedagogjike, Tiran\u00eb 2003<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Dit\u00ebrr\u00ebfenj\u00ebs<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">i Kombiar, Sofje, mot i kat\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">rt, 1900. <\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Doja, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Albert. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">The Politics of Religion in the Reconstruction of Identities: The Albanian Situation. Critique of Anthropology,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> SAGE Publications 2000.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Duijzings,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Ger<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201dReligion and the politi<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">cs of \u2018Albanianism<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">: Naim Frash\u00ebri \u2019s Bektashi writings<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201d<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">published in: Stephanie Schwandner-Sievers and Bernd J. Fischer (eds), <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Albanian Identities: Myths, Narratives and Politics. <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">London: Hurst 2002. <\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Fischer, P Bernd J. Paper, <\/span><\/span><span class=\"s17\"><span class=\"bumpedFont20\">A Brief Historical Overview of the Development of Albanian Nationalism,<\/span><\/span> <span class=\"s18\"><span class=\"bumpedFont20\">Indiana University-Fort Wayne 2013.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Frash\u00ebri.<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Kristo<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Shpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">botim i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> Tiran\u00eb, 2008.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Frash\u00ebri, Kristo<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Rruga drejt pavar\u00ebsis\u00eb,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> Studime Historike, viti 1997, \u00a0<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Nr.1- 4.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Gawrych, George<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">The Crescent and the Eagle: Ottoman Rule, Islam and the Albanians, 1<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">874-1913,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">I.B.Tauris, London-New<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> York 2006.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Historia e Popullit Shqiptar, v\u00ebllimi II, Rilindja Komb\u00ebtare, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">vitet 30 t\u00eb shek. XIX &#8211; 1912, botim i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Toena 2002.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Jelavich,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Charles &amp;<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> Barbara<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Themelimi i shteteve komb\u00ebtare t\u00eb Ballkanit 1804-1920,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">botimet <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201cDituria\u201d Tiran\u00eb 2004.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Kanonizm\u00eb e \u201cShoq\u00ebris\u00eb t\u00eb t\u00eb shypurit shkronja shqip\u201d, AQSH, F.101, D.48, fl. 66.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Misha, Piro<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201cInvention of Nationalism, Myth and amnesia in Albanian Identities, Myth and <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">History\u201d,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">editors Stephanie Schw<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">andner-Sievers, Bernd J.Fischer, Bloomington &amp; Indianapolis, Indiana University Press, Hurst &amp; Co 2002<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Pollo<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Stefanaq<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">,<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">N\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb histories\u00eb shqiptare II,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">botim i Institutit t\u00eb Historis\u00eb,Tiran\u00eb 2003.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Pollo,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Stefanaq<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Pulaha<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> ,Selami<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Aktet t\u00eb Rilindj\u00ebs Komb\u00ebtare Shqiptare1878-1912, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">botim i Institutit t\u00eb Historis\u00eb Tiran\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Puto <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Arben<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Historia diplomatike e \u00e7\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">shtjes shqiptare,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Albin, Tiran\u00eb 2003.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Puto, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Artan<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">The Ide<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">a of nation during the Albanian<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">National Movement (1878-1912),<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> botimet Dudaj, Tiran\u00eb 2013.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Prift<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">i<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Kristaq<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Lidhja Shqiptare e Pej\u00ebs, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">botim i Institutit t\u00eb Historis\u00eb, Toena 2002.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Rexha, Iliaz<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">. Komiteti i Stambolli<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">t dhe Aktivitieti tij,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Konferenc\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> shkencore e 100- <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">vjetorit te Lidhjes Shqiptare t\u00eb<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> Prizrenit, Akademia e Shkencave dhe e Arteve t\u00eb Kosov\u00ebs, Prishtine 1981.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Roudometof,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Victor<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">. \u201cFrom Rum Millet to Greek Nation, Enlightenment, Secularisation and National Identity in Ottoman Balkan Society,<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">1453 \u2013 1821\u201d,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u00a0Journal of Modern Greek Studies, 16(1):11-48.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Rrapaj, Jonilda<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">&amp;<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">\u00a0Kolasi Klevis<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">(2013). <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201c<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">The Curious Case of Albanian<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Nationalism: the Crooked Line from a<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Scattered Array of Clans to a Nation-State<\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201d,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">The Turkish Yearbook of International\u00a0Relations, Volume 44.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Sk\u00ebndi, Stavro<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Zgjimi komb\u00ebtar shqiptar 1878-1912,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">p\u00ebrkthyer nga Sk\u00ebnder Luarasi dhe Nestor Nepravishta, Phoenix and Sht\u00ebpia e Librit dhe e Komunikimit<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">, Tiran\u00eb 2000<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Shllaku, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Ludovik. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Shkollat klerikale,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> botimet \u00a0\u201cCamaj &#8211; Pipa\u201d, Shkod\u00ebr 2002.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Shpuza, Gazmend <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201cEmancepimi shqiptar, hapi i par\u00eb drejt afirmimit t\u00eb kombit\u201d,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Studime Historike 2001, Nr.1-2,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> botim i Institutit t\u00eb Historis\u00eb.<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s14\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Trix,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Frances<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">\u201dThe Stamboul Alphabet of <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Shemseddin Sami Bey: Precursor to Turkish Script Reform\u201d, <\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">International Journal of Middle East Studies, Vol. 31, No. 2 (May, 1999).<\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><a name=\"_Hlt499759974\"><\/a><a name=\"_Hlt499759975\"><\/a><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Vickers<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">,<\/span><\/span> <span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Miranda<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">,<\/span><\/span> <a href=\"https:\/\/www.google.al\/search?tbo=p&amp;tbm=bks&amp;q=inauthor:%22James+Pettifer%22\"><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Pettifer<\/span><\/span><\/a><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> James. <\/span><\/span><span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Albania: From Anarchy to a Balkan Identity,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> NYU Press, 2000 <\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"s16\"><span class=\"s10\">&#8211; <\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">Vlora, Eqerem bej<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\">.<\/span><\/span> <span class=\"s15\"><span class=\"bumpedFont20\">Kujtime 1885-1925,<\/span><\/span><span class=\"s13\"><span class=\"bumpedFont20\"> Sht\u00ebpia e Librit &amp; Komunikimit, Tiran\u00eb 2003.<\/span><\/span><\/div>\n<p class=\"s8\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Doktorant Nikoll\u00eb Loka P\u00ebrmbledhje Nacionalizmi ballkanik lindi si fenomen kulturor dhe politik i kufizuar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[704,709],"tags":[],"class_list":["post-8823","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-histori","category-kryesor"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX. - Pirusti News<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX. - Pirusti News\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga: Doktorant Nikoll\u00eb Loka P\u00ebrmbledhje Nacionalizmi ballkanik lindi si fenomen kulturor dhe politik i kufizuar&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pirusti News\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-08-22T20:22:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-08-22T20:51:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"528\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"528\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pirusti News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@AleksanderNdoja\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@AleksanderNdoja\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pirusti News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823\"},\"author\":{\"name\":\"Pirusti News\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674\"},\"headline\":\"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX.\",\"datePublished\":\"2018-08-22T20:22:38+00:00\",\"dateModified\":\"2018-08-22T20:51:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823\"},\"wordCount\":4395,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"HISTORI\",\"KRYESOR\"],\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823\",\"name\":\"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX. - Pirusti News\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-08-22T20:22:38+00:00\",\"dateModified\":\"2018-08-22T20:51:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8823#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\",\"name\":\"Pirusti News\",\"description\":\"Media Qendrore\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\",\"name\":\"Pirusti News\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\",\"width\":528,\"height\":528,\"caption\":\"Pirusti News\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pirustinews\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/AleksanderNdoja\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674\",\"name\":\"Pirusti News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Pirusti News\"},\"description\":\"@2017 - Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara. \u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e k\u00ebtij materiali jane pjes\u00eb ekskluzive e patjetersueshme e \u201cpirustinews.com\u201d sipas ligjit nr.35\\\/2016 \u201cP\u00ebr t\u00eb drejtat e autorit\u201d dhe t\u00eb drejta t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me to\u201d. Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjet\u00ebrsimi etj, pa autorizimin e administratorit t\u00eb \u201cpirustinews.com\u201d, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7do shkel\u00ebs do t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sipas nenit 179 t\u00eb ligjit 39\\\/2016\u201d. Lejohet \u00e7do shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme. Administrator Aleksand\u00ebr NDOJA\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.pirustinews.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/aleksander.ndoja1\",\"ndoja.aleksander\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX. - Pirusti News","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX. - Pirusti News","og_description":"Nga: Doktorant Nikoll\u00eb Loka P\u00ebrmbledhje Nacionalizmi ballkanik lindi si fenomen kulturor dhe politik i kufizuar&hellip;","og_url":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823","og_site_name":"Pirusti News","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1","article_published_time":"2018-08-22T20:22:38+00:00","article_modified_time":"2018-08-22T20:51:50+00:00","og_image":[{"width":528,"height":528,"url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Pirusti News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@AleksanderNdoja","twitter_site":"@AleksanderNdoja","twitter_misc":{"Written by":"Pirusti News","Est. reading time":"21 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823"},"author":{"name":"Pirusti News","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/person\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674"},"headline":"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX.","datePublished":"2018-08-22T20:22:38+00:00","dateModified":"2018-08-22T20:51:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823"},"wordCount":4395,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization"},"articleSection":["HISTORI","KRYESOR"],"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823","url":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823","name":"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX. - Pirusti News","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#website"},"datePublished":"2018-08-22T20:22:38+00:00","dateModified":"2018-08-22T20:51:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8823#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/pirustinews.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Roli i arsimit n\u00eb formimin e vet\u00ebdijes komb\u00ebtare gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XIX dhe fillimit t\u00eb shekullit XX."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#website","url":"https:\/\/pirustinews.com\/","name":"Pirusti News","description":"Media Qendrore","publisher":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pirustinews.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization","name":"Pirusti News","url":"https:\/\/pirustinews.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","contentUrl":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","width":528,"height":528,"caption":"Pirusti News"},"image":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews","https:\/\/x.com\/AleksanderNdoja","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/person\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674","name":"Pirusti News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Pirusti News"},"description":"@2017 - Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara. \u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e k\u00ebtij materiali jane pjes\u00eb ekskluzive e patjetersueshme e \u201cpirustinews.com\u201d sipas ligjit nr.35\/2016 \u201cP\u00ebr t\u00eb drejtat e autorit\u201d dhe t\u00eb drejta t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me to\u201d. Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjet\u00ebrsimi etj, pa autorizimin e administratorit t\u00eb \u201cpirustinews.com\u201d, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7do shkel\u00ebs do t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sipas nenit 179 t\u00eb ligjit 39\/2016\u201d. Lejohet \u00e7do shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme. Administrator Aleksand\u00ebr NDOJA","sameAs":["http:\/\/www.pirustinews.com","https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1","ndoja.aleksander","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA"],"url":"https:\/\/pirustinews.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8823"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8828,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8823\/revisions\/8828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}