{"id":8926,"date":"2018-09-21T18:30:24","date_gmt":"2018-09-21T18:30:24","guid":{"rendered":"http:\/\/pirustinews.com\/?p=8926"},"modified":"2023-06-21T06:58:37","modified_gmt":"2023-06-21T06:58:37","slug":"nga-aleksander-meksi-oroshi-mali-i-shenjtit-dhe-principata-e-arbrit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926","title":{"rendered":"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Mali i Shenjtit mbi Orosh ka qen\u00eb gjat\u00eb shekujve qend\u00ebr e nj\u00eb nderimi t\u00eb madh nga ana e popullsis\u00eb s\u00eb krishter\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb krahin\u00ebs, por edhe m\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb tregon p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb, emrin q\u00eb kishte abacia e atjeshme dhe rolin e saj n\u00eb histori<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mirdita<\/strong>\u00a0me Malin e Shenjtit mbi Orosh ka qen\u00eb gjat\u00eb shekujve qend\u00ebr e nj\u00eb nderimi t\u00eb madh nga ana e popullsis\u00eb s\u00eb krishter\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb krahin\u00ebs, por edhe m\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb tregon p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb, emrin q\u00eb kishte abacia e atjeshme dhe rolin e saj n\u00eb histori. Nj\u00eb d\u00ebshmi e t\u00ebrthort\u00eb jan\u00eb numri madh i legjendave dhe histori q\u00eb lidhen me t\u00eb; shenjtin dhe krahin\u00ebn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebrmendjen e par\u00eb t\u00eb nj\u00eb peshkopate t\u00eb Arbrit <strong>&#8220;Lazarus episcopus Albanensis&#8221;<\/strong> e hasim n\u00eb aktin e shugurimit t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Trifunit n\u00eb Kotor, n\u00eb vitin 1166, ku, krahas Lazarit, i cili shuguron altarin n\u00eb t\u00eb majt\u00eb t\u00eb kryesorit, merr pjes\u00eb dhe &#8220;Andreas prior Albanensis&#8221;. Kjo peshkopat\u00eb dhe principata e Arbrit, si\u00e7 del nga emri e titulli i Andreas, jan\u00eb objekt k\u00ebrkimesh t\u00eb shumta shkencore q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb ndri\u00e7ojn\u00eb an\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tyre, shpeshher\u00eb dhe me rezultate t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>P\u00ebr t\u00eb gjykuar sakt\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb peshkopat\u00eb, duhet t\u00eb ndjekim ecurin\u00eb e saj n\u00eb koh\u00eb, t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb shtrirjen gjeografike dhe t\u00eb sqarojm\u00eb disa probleme historike:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb mesin e shek. XII, n\u00eb aspektin e organizimit kishtar, trojet e banuara nga shqiptar\u00ebt qen\u00eb n\u00ebn juridiksionin e disa qendrave kishtare. N<strong>\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Veriut, nga kryepeshkopata katolike e Raguz\u00ebs-Epidaurit, varen peshkopatat e Tivarit (Auarorum), Ulqinit (Licinatensem), Shasit (Suacinensem), Shkodr\u00ebs (Scodrinensem), Drishtit (Driuastensem), Pultit (Polatensem), n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Mesme kemi metropolin\u00eb e Durr\u00ebsit (Dyrrahut) me peshkopatat e Lezh\u00ebs (Elison), Stefaniak\u00ebs (Stefaniakon), Kruj\u00ebs (Kroon), dhe Kunavis\u00eb (Hunavian), n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Lindore dhe Jugore kryepeshkopat\u00ebn e Ohrit me peshkopatat e Gllavnic\u00ebs, Deaboli, Kanina dhe Dibra, dhe n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Jugut peshkopatat e Himar\u00ebs, Butrintit (Buthrotit) dhe Drinopoj\u00ebs (Drinopoleos) n\u00ebn vart\u00ebsi t\u00eb metropolis\u00eb s\u00eb Naupaktit<\/strong>. Prej tyre peshkopatat e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut i takojn\u00eb kish\u00ebs katolike, ndryshe asaj latine, me t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb t\u00eb lidhur dhe katolik\u00ebt apo latin\u00ebt (l\u00ebti)e Dyrrahut me n\u00eb krye nj\u00eb arqidiakon, d\u00ebshmi e nj\u00eb bashk\u00ebjetese me ortodoks\u00ebt.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Rruga e formimit t\u00eb k\u00ebtyre strukturave dhe vart\u00ebsive nga Lindja apo nga Per\u00ebndimi ishte rezultat i kushteve t\u00eb ve\u00e7anta historike e kulturave, n\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb ndodhur k\u00ebto troje gjat\u00eb shekujve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm.\u00a0Studimi historik i organizimit administrativ e kishtar ka treguar se gjat\u00eb shek. VIII-IX kisha e territoreve t\u00eb banuara nga shqiptar\u00ebt nuk varet realisht nga patrikana e Kostandinopoj\u00ebs dhe kjo mendojm\u00eb se shpjegohet, nga nj\u00ebra an\u00eb, me v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e lidhjes s\u00eb Dyrrahut me kryeqytetin e perandoris\u00eb dhe sidomos nga lidhjet m\u00eb t\u00eb forta kishtare t\u00eb tij me Rom\u00ebn, me kish\u00ebn latine<\/strong>. P\u00ebrfshirja e Dyrrahut n\u00ebn patrikan\u00ebn, me sa duket b\u00ebhet rreth fundit t\u00eb shek. IX (Sinodi i Fotius n\u00eb vitin 879) dhe sanksionohet n\u00eb vitet e para t\u00eb shekullit X. Kjo d\u00ebshmohet nga noticia e koh\u00ebs s\u00eb Leonit t\u00eb VI, q\u00eb datohet rreth viteve 901-907. N\u00eb k\u00ebt\u00eb noticie Dyrrahut, metropolis\u00eb s\u00eb 42-t\u00eb n\u00eb radh\u00eb, i n\u00ebnvihen peshkopata e Lezh\u00ebs, Kruj\u00ebs, Stefaniak\u00ebs dhe Kunavis\u00eb, pra tokat nd\u00ebrmjet Drinit, n\u00eb veri dhe lindje, dhe Shkumbinit n\u00eb jug, q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb ishin thuajse dhe tokat n\u00ebn tem\u00ebn bizantine t\u00eb Dyrrahut. M\u00eb n\u00eb Jug, deri n\u00eb Vjos\u00eb, kemi tokat e pushtuara nga bullgar\u00ebt, rreth viteve \u201860-t\u00eb t\u00eb shekullit IX, dhe akoma m\u00eb posht\u00eb Tem\u00ebn e Naupaktit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nd\u00ebrsa p\u00ebr shek. X njohim organizimin kishtar t\u00eb metropolive t\u00eb Dyrrahut, Naupaktit dhe Shufraganet e tyre, n\u00eb dokumentacionin historik mungojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr peshkopatat n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb kish\u00ebs bullgare si dhe p\u00ebr trojet veriore t\u00eb tem\u00ebs s\u00eb Dyrrahut, shtrirjen e s\u00eb cil\u00ebs deri n\u00eb Antivar e njohim nga &#8220;De Administrando Imperii&#8221;<\/strong> e perandorit Konstantin Porforogjenetit. Me mjaft interes p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe noticia e mbiquajtur e Jan Cimiskut (969-976), e cila duhet lidhur me rivendosjen e pushtetit bizantin pas shembjes s\u00eb mbret\u00ebris\u00eb bullgare, pra n\u00eb \u00e7erekun e fundit t\u00eb shek. X. Sipas saj, metropolia e Dyrrahut shtrihet n\u00eb Antivari, n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb gjirit t\u00eb Vlor\u00ebs dhe ka n\u00eb vart\u00ebsi 15 peshkopata shufragane, nd\u00ebr t\u00eb cilat, n\u00eb trojet q\u00eb na interesojn\u00eb, Antivaros, Likinidon, Skodra, Drivasti, Dioklea, Polathon, Elison, Kroon, Stefaniaka, Hunavia, Cer\u00ebniku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por kjo gjendje nuk zgjati shum\u00eb, <strong>sepse n\u00eb vitin 1022 Durr\u00ebsit iu shk\u00ebput\u00ebn peshkopatat e Tivarit dhe Ulqinit, duke u lidhur me kish\u00ebn katolike romane n\u00ebp\u00ebrmjet kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Raguzes-Epidaurit. Kjo erdhi si pasoj\u00eb e lidhjeve t\u00eb m\u00ebparshme, me kish\u00ebn latine, ashtu dhe i p\u00ebrpjekjeve t\u00eb Rom\u00ebs p\u00ebr t\u2018u afirmuar si fuqi universale. Q\u00eb nga kjo koh\u00eb fillon nj\u00eb faz\u00eb e re e lidhjes me kish\u00ebn katolike.<\/strong> K\u00ebshtu, n\u00eb vitin 1089 kund\u00ebr papa Klementi III, sipas lutjes s\u00eb mbretit t\u00eb Dioklese, Bodinit, ia kaloi peshkopatat e Shqip\u00ebris\u00eb Veriore kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Diokle-Tivarit. K\u00ebto ishin peshkopatat e Tivarit, Ulqinit, Shkodr\u00ebs, Drishtit dhe Pultit. Nga kjo kuptohet se ato vijojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb peshkopata q\u00eb nga fundi i shek. X (mbase n\u00eb ndonj\u00eb rast dhe me nd\u00ebrprerje), nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb krijim i ri peshkopata e Shasit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me r\u00ebnien e Perandoris\u00eb Bizantine, n\u00eb vitin 1204, n\u00eb duart e latin\u00ebve, <strong>krijohen kushte t\u00eb favorshme p\u00ebr avancimin e kish\u00ebs katolike n\u00eb trevat shqiptare. Sigurisht, kjo nuk u b\u00eb me leht\u00ebsi, p\u00ebr shkak t\u00eb rezistenc\u00ebs s\u00eb klerit ortodoks, si n\u00eb Dyrrah, ashtu dhe n\u00eb peshkopatat n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb vendit. Q\u00eb gjat\u00eb shek. XI d\u00ebshmohet n\u00eb Dyrrah kolonia e amalfitaneve dhe pak m\u00eb von\u00eb ajo e venedikasve, t\u00eb cilat kan\u00eb dhe kishat e tyre. P\u00ebr amalfitanet nj\u00eb kish\u00eb d\u00ebshmohet n\u00eb dokumentacionin historik n\u00eb mesin e shekullit XIV, por kuptohet q\u00eb k\u00ebt\u00eb kish\u00eb ata duhet ta ken\u00eb pasur q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur qen\u00eb e vetmja koloni per\u00ebndimore. P\u00ebr venedikasit kemi d\u00ebshmin\u00eb e dh\u00ebnies atyre nga ana e perandorit Aleks I Komneni, t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb sh\u00ebn Andreas, pran\u00eb portit, n\u00eb vitin 1082<\/strong>. Ve\u00e7 k\u00ebtyre, d\u00ebshmohen qysh nga viti 1200, edhe lidhjet e besimtar\u00ebve katolik\u00eb me struktura t\u00eb organizuara si arqidiakonati. Mendojm\u00eb se kufizimet q\u00eb perandori bizantin Vasili II i b\u00ebri metropolitit t\u00eb Dyrrahut me diplomat e tij t\u00eb viteve 1019 dhe 1020 kan\u00eb ardhur dhe p\u00ebr shkak t\u00eb q\u00ebndrimit tolerant ndaj kish\u00ebs latine nga ana e ortodoks\u00ebve t\u00eb Dyrrahut. P\u00ebr nj\u00eb kish\u00eb latine t\u00eb organizuar me faltore dhe prona t\u00eb flasin si gjurm\u00ebt e skulptur\u00ebs preomanike dhe romaniko-gotike n\u00eb Durr\u00ebs, ashtu edhe rr\u00ebnojat e kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb s\u00eb Brarit n\u00eb lindje t\u00eb Tiran\u00ebs, ku kemi mbishkrimin mbi varrin e sevastit Mihal Sgura (viti 1201) n\u00eb greqisht dhe latinisht, bashk\u00eb me fragmente t\u00eb piktur\u00ebs murale me sinjatura latine.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me pushtimin e Durr\u00ebsit dhe nj\u00eb pjese t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb bregdetare nga Karli I Anzhuin dhe formimin e &#8220;Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb&#8221; kemi ndryshime dhe n\u00eb gjendjen kishtare si rezultat i p\u00ebrpjekjeve t\u00eb kish\u00ebs katolike. Kemi at\u00eb q\u00eb Shuflai e quan faza e tret\u00eb e organizimit kishtar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Q\u00eb nga kjo koh\u00eb, nga nj\u00ebra an\u00eb, me nd\u00ebrhyrjen dhe p\u00ebrpjekjet e Tivarit dhe Dyrrahut dhe nga ana tjet\u00ebr, me vendosjen e urdhrave dominikan\u00eb dhe fran\u00e7eskan\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, fillon nj\u00eb periudh\u00eb q\u00eb karakterizohet, nga nj\u00eb &#8220;sulm&#8221; i katolicizmit ndaj ortodoksis\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb Mesme e deri n\u00eb Vlor\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00ebto p\u00ebrpjekje dhan\u00eb rezultatet e tyre me krijimin e disa peshkopatave t\u00eb reja katolike si ajo e Sap\u00ebs, n\u00eb shpin\u00eb t\u00eb Lezh\u00ebs ortodokse n\u00eb vitin 1291, e Balecit, p\u00ebrpara vitit 1347, e Danj\u00ebs, p\u00ebrpara vitit 1361, e Vregos, <strong>buz\u00eb Shkumbinit p\u00ebrpara vitit 1353. Gjat\u00eb sundimit anzhuin kemi gjithashtu krijimin e peshkopatave katolike p\u00ebr Vlor\u00ebn, n\u00eb vitin 1273, dhe p\u00ebr Kruj\u00ebn n\u00eb vitin 1279, t\u00eb cilat funksionojn\u00eb p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb ato qendra jan\u00eb n\u00ebn anzhuin\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar m\u00eb von\u00eb titullar\u00ebt e tyre gjetk\u00eb. M\u00eb von\u00eb kisha katolike b\u00ebri p\u00ebr vete peshkopatat e Kunavis\u00eb (Canoviense), n\u00eb vitin 1310, t\u00eb Stefanik\u00ebs (Stefphaniense), n\u00eb vitin 1363, dhe t\u00eb Lezh\u00ebs (Alexiense) n\u00eb vitin 1357,<\/strong> nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb metropolia ortodokse e Dyrrahut p\u00ebrmendet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb vitin 1343, pas t\u00eb cilit ajo shuhet dhe titullar\u00ebt e saj formal q\u00ebndrojn\u00eb gjetk\u00eb, n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb rrethanave politike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Megjithat\u00eb, gjat\u00eb periudh\u00ebs q\u00eb po shqyrtojm\u00eb, duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb dallim nd\u00ebrmjet fes\u00eb s\u00eb feudalit dhe t\u00eb selis\u00eb peshkopale, ndaj fes\u00eb s\u00eb klerit vendas dhe fes\u00eb t\u00eb shtresave t\u00eb gjera t\u00eb popullsis\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ve\u00e7 t\u00eb tjerash, hedhin drit\u00eb edhe disa relacione t\u00eb fundit t\u00eb shekullit XIII-t\u00eb dhe gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XIV-t\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00ebshtu, n\u00eb vitin 1265, papa Klementi IV, duke i shkruar arqidiakut t\u00eb latin\u00ebve t\u00eb Durr\u00ebsit, pohon karakterin specifik t\u00eb latinitetit shqiptar. M\u00eb von\u00eb, n\u00eb vitin 1295, n\u00eb nj\u00eb traktat t\u00eb gjenovezit Galvano di Levante thuhet se feudal\u00ebt e familjeve Skuraj, Blinishti, Mataranga e Thopia jan\u00eb n\u00eb aspekt t\u00eb fes\u00eb &#8220;neofit&#8221;. Prandaj dhe konvertimet n\u00eb katoliciz\u00ebm nuk jan\u00eb asnj\u00ebher\u00eb p\u00ebrfundimtare dhe arkivat anzhuine t\u00eb Napolit flasin qart\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Aq m\u00eb tep\u00ebr, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohet besimi p\u00ebr popullsin\u00eb n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb vendit, kur ndryshimet e krer\u00ebve t\u00eb klerit shpesh nuk preknin rangje t\u00eb ul\u00ebta. N\u00eb p\u00ebrshkrimin anonim t\u00eb vitit 1308 thuhet se n\u00eb peshkopatat e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme (Kunavi e Stefaniak\u00eb) e ato t\u00eb veriut (Pult e Dib\u00ebr), banor\u00ebt nuk jan\u00eb as katolik\u00eb e as ortodoks\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebrfundimisht do t\u00eb thoshim se n\u00eb mesin e shekullit XIV-t\u00eb kisha katolike, mbas dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebve t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb sulmeve kund\u00ebr ortodoksis\u00eb, kishte arritur t\u00eb shtrihej, ve\u00e7 Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut, edhe n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb Mesme, duke u kufizuar me territoret q\u00eb kishtarisht vareshin nga kryepeshkopata e Ohrit. <strong>Futja n\u00ebn sundimin venecian, n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIV, t\u00eb qyteteve t\u00eb bregdetit dhe n\u00ebn pushtimin turk t\u00eb gjith\u00eb vendit duke filluar nga dhjet\u00ebvje\u00e7ari i dyt\u00eb t\u00eb shekullit XV, e b\u00ebn\u00eb thuajse p\u00ebrfundimtare k\u00ebt\u00eb gjendje. Dokumentacioni q\u00eb ruhet, tregon se n\u00ebn kryepeshkopat\u00ebn e Antivarit jan\u00eb dioqezat<\/strong> e Ulqinit, Shasit, Shkodr\u00ebs, Sapes, Danj\u00ebs, Ballecit, Drishtit, Pultit, Prizrenit dhe Arbanense, nd\u00ebrsa n\u00ebn at\u00eb t\u00eb Durr\u00ebsit, Lezha Stefaniaka (me Bend\u00ebn) Kruja, Kunavia, Vrego, Vlora, ndon\u00ebse ndonj\u00ebra prej tyre ka qen\u00eb p\u00ebr pak koh\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le t\u00eb trajtojm\u00eb tani mbi baz\u00ebn e dokumentacionit historik dhe t\u00eb studimeve q\u00eb prekin k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, historin\u00eb dhe territoret q\u00eb administron peshkopata e Arbrit, po k\u00ebshtu, edhe principata me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si\u00e7 e p\u00ebrmend\u00ebm, d\u00ebshmin\u00eb e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb e kemi n\u00eb qershorin e vitit 1166, ku Lazari &#8220;Episcopis Albanensis&#8221; apo dhe &#8220;Arbanensis&#8221; merr pjes\u00eb n\u00eb shugurimin e altarit t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb sh\u00ebn Trifunit n\u00eb Kotor. Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb (20.12.1167) papa Aleksandri III i drejtohet k\u00ebtij peshkopi &#8220;Lazarum episcopum de Albania&#8221; duke e lavd\u00ebruar q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb mohoj\u00eb ritin grek dhe se ke vullnet t\u2018i shmangesh n\u00eb shum\u00eb raste, kur t\u00eb paraqitet mund\u00ebsia, ritit grek. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dite, papa n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr tjet\u00ebr me vler\u00eb t\u00eb d\u00ebshmis\u00eb zyrtare, i konfirmon kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Raguz\u00ebs shufraganet e saj, nd\u00ebr t\u00eb cilat nuk \u00ebsht\u00eb peshkopata e Arbrit, e cila nuk njihet si e till\u00eb edhe n\u00eb mjaft bula t\u00eb tjera papnore t\u00eb m\u00ebparshme q\u00eb konfirmojn\u00eb shufraganet e Raguz\u00ebs. Po k\u00ebshtu, si\u00e7 e pam\u00eb dhe m\u00eb lart, nj\u00eb peshkopat\u00eb e Arbrit nuk \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr shufraganet e metropolis\u00eb s\u00eb Dyrrahut apo kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Ohrit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb t\u00eb tilla rrethana, mendojm\u00eb se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb peshkopat\u00eb t\u00eb krijuar jo prej shum\u00eb koh\u00ebsh, n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb metropolis\u00eb s\u00eb Durr\u00ebsit, pra n\u00ebn sundimin bizantin, q\u00eb p\u00ebr t\u00eb afirmuar qenien e vet apo dhe p\u00ebr bindjet fetare, lidhet me kryepeshkopat\u00ebn e Antivarit. N\u00ebse peshkopata do t\u00eb kishte koh\u00eb q\u00eb ishte krijuar, ajo do t\u00eb ishte p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb listat e shufraganeve, sidomos po t\u2018i ishte shk\u00ebputur ndonj\u00eb peshkopate katolike n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb Tivarit. Q\u00eb peshkopata e Arbrit (arbanense) u krijua n\u00eb territore deri at\u00ebher\u00eb t\u00eb Dyrrahut, na bind p\u00ebrmbajtja e letr\u00ebs s\u00eb sip\u00ebrp\u00ebrmendur t\u00eb pap\u00ebs Aleksand\u00ebr III, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn, mjaft qart\u00eb, v\u00ebrehet p\u00ebrkat\u00ebsia e saj n\u00eb ritin ortodoks (&#8220;grek&#8221; n\u00eb let\u00ebr) dhe vart\u00ebsia nga metropoliti, t\u00eb cilit duhet t\u2018i tregoj respektin q\u00eb i takon, \u00e7ka shpjegohet me marr\u00ebdh\u00ebniet e mira n\u00eb at\u00eb koh\u00eb t\u00eb pap\u00ebs me perandorin Manuel Komneni. Pjes\u00ebmarrjen e peshkopit Lazar n\u00eb ceremonin\u00eb e vitit 1166 n\u00eb Kotor, ne e kuptojm\u00eb si d\u00ebshmi t\u00eb d\u00ebshir\u00ebs p\u00ebr lidhjen me kish\u00ebn katolike n\u00ebp\u00ebrmjet Tivarit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Krijimi i nj\u00eb peshkopate t\u00eb re n\u00eb kushtet e mesjet\u00ebs, duke iu shk\u00ebputur strukturave t\u00eb m\u00ebparshme kishtare me nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, nuk mund t\u00eb kuptohet pa p\u00ebrkrahjen e nj\u00eb fuqie shtet\u00ebrore ose t\u00eb nj\u00eb feudali., jemi t\u00eb prirur t\u00eb mendojm\u00eb q\u00eb kjo peshkopat\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb lidhur me nj\u00eb feudal vendas, i cili, n\u00eb rrethana t\u00eb caktuara, arriti t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb principat\u00eb dhe k\u00ebt\u00eb akt m\u00ebvet\u00ebsimi e shoq\u00ebroi dhe me krijimin dhe t\u00eb nj\u00eb peshkopate q\u00eb administronte kishtarisht tokat e tij, t\u00eb cilat duam t\u00eb n\u00ebnvizojm\u00eb ishin pjes\u00eb e Arb\u00ebris\u00eb (Albanis\u00eb) mesjetare, por jo e gjith\u00eb ajo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb munges\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb se n\u00eb \u00e7\u2018mas\u00eb t\u00eb ken\u00eb ndikuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb krijim t\u00eb ri, n\u00eb strukturat administrative kishtare, rrethanat politike dhe ato fetare. Por duhet t\u00eb kemi parasysh edhe d\u00ebshir\u00ebn e sunduesve dhe prelat\u00ebve t\u00eb Arbrit q\u00eb t\u00eb lidhen me kish\u00ebn latine, kryepeshkopat\u00ebn e Tivarit. Duket se, ve\u00e7 t\u00eb tjerave, do t\u00eb ket\u00eb luajtur rol dhe abacia e sh\u00ebn Aleksandrit n\u00eb Mal t\u00eb Shenjtit, nd\u00ebrkoh\u00eb e lidhur me benediktin\u00ebt apo basilian\u00ebt si dhe abaci t\u00eb tjera katolike, e Rubikut, kisha e s\u00eb cil\u00ebs d\u00ebshmon qart\u00eb p\u00ebr lidhje arkitekturore me bot\u00ebn katolike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00ebshtja tjet\u00ebr q\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb, p\u00ebr aq sa \u00ebsht\u00eb e mundur, lidhet me koh\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb krijuar kjo peshkopat\u00eb. Nga sa tham\u00eb m\u00eb sip\u00ebr kuptohet q\u00eb kjo ka ndodhur n\u00eb rrethana t\u00eb ve\u00e7anta politike q\u00eb favorizonin nj\u00eb veprim t\u00eb till\u00eb. Pra, n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb dob\u00ebsimi, qoft\u00eb dhe relativ, t\u00eb pushtetit bizantin, duke k\u00ebrkuar nd\u00ebrkoh\u00eb dhe mund\u00ebsi p\u00ebr aleanca q\u00eb mund t\u00eb siguronin k\u00ebt\u00eb akt &#8220;rebelimi&#8221; nga ana e nj\u00eb feudali vendas, arhondi apo zotit t\u00eb nj\u00eb krahine. I till\u00eb ishte Andrea, i cili n\u00eb ceremonin\u00eb e m\u00ebsip\u00ebrme em\u00ebrtohet &#8220;Andrea prior Arbanensis&#8221;, n\u00eb mos edhe paraardh\u00ebs t\u00eb tij. Si zot i k\u00ebsaj krahine, Andrea arriti t\u00eb siguroj\u00eb nga kleri i vet zgjedhjen e nj\u00eb peshkopi n\u00eb personin e Lazarit, pranimi i t\u00eb cilit mund t\u00eb b\u00ebhej vet\u00ebm nga kisha katolike, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kryepeshkopata e Raguz\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebrfshirja e peshkopat\u00ebs s\u00eb Arbrit n\u00eb listat e shufraganeve t\u00eb kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Raguz\u00ebs lidhet me nj\u00eb noticie t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Kuries romane me dat\u00ebn 1181, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, nd\u00ebr shufraganet e Raguz\u00ebs p\u00ebrmendet peshkopata e Arbrit. Kjo tregon se pas nj\u00eb periudhe hezitimesh p\u00ebr njohjen e k\u00ebsaj peshkopate, ajo arrin t\u00eb afirmohet plot\u00ebsisht, duke d\u00ebshmuar p\u00ebr nj\u00eb pozit\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb zot\u00ebrve t\u00eb k\u00ebsaj krahine dhe t\u00eb klerit t\u00eb lidhur me Rom\u00ebn. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb d\u00ebshmon edhe pjes\u00ebmarrja e kryepriftit t\u00eb Arbrit n\u00eb vitin 1199, n\u00eb nj\u00eb koncil t\u00eb mbajtur n\u00eb Tivar. Q\u00eb nga kjo koh\u00eb nuk mungon, p\u00ebrgjat\u00eb gjith\u00eb Mesjet\u00ebs s\u00eb mesme, p\u00ebrmendja e peshkopat\u00ebs apo peshkop\u00ebve t\u00eb dioqez\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebris\u00eb n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Tivarit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dy probleme t\u00eb tjera q\u00eb jan\u00eb t\u00eb lidhur me nj\u00ebri-tjetrin dhe q\u00eb duam t\u00eb trajtojm\u00eb jan\u00eb: territori dhe selia e k\u00ebsaj peshkopate dhe a \u00ebsht\u00eb peshkopata e Kruj\u00ebs e nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb Arbanense? Shum\u00eb studiues jan\u00eb shprehur se peshkopata e Kruj\u00ebs \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb Arbanense, por dokumentacioni kishtar i ruajtur, edhe pse i pak\u00ebt, flet p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb munges\u00eb t\u00eb noticieve t\u00eb patrikan\u00ebs s\u00eb Kostandinopoj\u00ebs p\u00ebr fundin e shekullit XII dhe gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit XIII, kjo tez\u00eb \u00ebsht\u00eb paraqitur me leht\u00ebsi, por prezenca e nj\u00eb peshkopate ortodokse n\u00eb Kruj\u00eb, pas p\u00ebrfshirjes s\u00eb k\u00ebtyre territoreve n\u00ebn sundimtar\u00ebt e Epirit, q\u00eb d\u00ebshmohet me sakt\u00ebsi n\u00eb vitin 1216, e hedh posht\u00eb k\u00ebt\u00eb tez\u00eb. Nd\u00ebrsa duke filluar me Roman Crohensi, n\u00eb vitin 1279, e deri n\u00eb shekullin XV kemi gjithnj\u00eb dy radh\u00eb paralele peshkop\u00ebsh katolik\u00eb n\u00eb Arb\u00ebri e Kruj\u00eb. Por, nd\u00ebrsa e para vazhdonte t\u00eb varej nga kryepeshkopata e Tivarit, peshkopata katolike e Kruj\u00ebs varej nga kryepeshkopata e Durr\u00ebsit. N\u00eb favor t\u00eb tez\u00ebs q\u00eb peshkopata e Kruj\u00ebs \u00ebsht\u00eb e ndryshme nga ajo e Arb\u00ebris\u00eb, jan\u00eb letra e Pap\u00ebs Joani XXII drejtuar peshkop\u00ebve, Mihalit t\u00eb Arbrit dhe Andreas t\u00eb Kruj\u00ebs, m\u00eb 6 qershor 1318 dhe ajo e Pap\u00ebs Kalikst III e vitit 1457, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn dallohet kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb s\u00eb Trafandin\u00ebs n\u00eb dioqez\u00eb t\u00eb Arbrit, nga Sh\u00ebn Veneranda e Kurbinit n\u00eb dioqez\u00eb t\u00eb Kruj\u00ebs. K\u00ebtu duhet t\u00eb v\u00ebrejm\u00eb se kur konvertohen n\u00eb katoliciz\u00ebm, peshkopatat e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme, jan\u00eb ato q\u00eb kishte pasur m\u00eb par\u00eb metropolia ortodokse e Durr\u00ebsit, pra kat\u00ebr d.m.th., q\u00eb Kruja nuk u z\u00ebvend\u00ebsua asnj\u00ebher\u00eb nga Arb\u00ebria.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Duke p\u00ebrcaktuar q\u00eb peshkopata e Arb\u00ebris\u00eb ishte e ndryshme nga ajo e Kruj\u00ebs, kemi ve\u00e7uar dhe territoret e tyre. P\u00ebr p\u00ebrcaktimin e territorit t\u00eb peshkopat\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebris\u00eb (arbanense) na ndihmon vendndodhja e tre kishave, q\u00eb, sipas dokumentacionit, jan\u00eb n\u00ebn juridiksionin e k\u00ebsaj peshkopate. N\u00eb vitin 1166, n\u00ebn aktin e njohur t\u00eb shugurimit t\u00eb Sh\u00ebn Trifunit n\u00eb Kotor p\u00ebrmendet abati i kish\u00ebs t\u00eb manastirit t\u00eb Shelbuemit n\u00eb Rubik (Sancti Salvatori Arbanensis), q\u00eb cil\u00ebsohet i till\u00eb p\u00ebr t\u2018u dalluar nga ai i Tivarit, gjithashtu i pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb ceremoni. Manastiri i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb ai i Sh\u00ebn Llezhdrit n\u00eb Orosh apo n\u00eb Malin e Shenjtit, abacia q\u00eb njihet n\u00eb dokumentacion me emrat &#8220;San Alexandri Maior de Albania&#8221; dhe &#8220;Sancti alexandri diocezis Albanensis&#8221;, q\u00eb duhet dalluar nga manastiri tjet\u00ebr i Sh\u00ebn Llezhdrit, t\u00eb Bokianit, mbi fshatin Spiten, i njohur nd\u00ebr dokumente me emrin &#8220;San Alexandri di Collematia&#8221;, q\u00eb ishte n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb peshkopat\u00ebs s\u00eb Lezh\u00ebs. Nd\u00ebrtimi i tret\u00eb \u00ebsht\u00eb kisha e G\u00ebziqit, q\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsuar me &#8220;Sancta Maria di Trafandina in diocesis de Albania&#8221;. T\u00eb tria k\u00ebto nd\u00ebrtime e p\u00ebrcaktojn\u00eb qart\u00eb shtrirjen e peshkopat\u00ebs katolike t\u00eb Arb\u00ebris\u00eb n\u00eb krahin\u00ebn e Mirdit\u00ebs n\u00eb shtrirjen e saj tradicionale, duke e kufizuar n\u00eb per\u00ebndim me mal\u00ebsin\u00eb e Lezh\u00ebs. d.m.th., me Peshkopat\u00ebn e Lezh\u00ebs, n\u00eb veri me krahin\u00ebn e Pultit dhe peshkopat\u00ebn omonime, n\u00eb jug e lindje me territoret e Peshkopat\u00ebs s\u00eb Stefaniak\u00ebs dhe asaj t\u00eb Kruj\u00ebs. P\u00ebr sa i p\u00ebrket selis\u00eb peshkopale, duke u nisur nga r\u00ebnd\u00ebsia e Abacis\u00eb s\u00eb Oroshit n\u00eb k\u00ebt\u00eb trev\u00eb dhe nga fakti q\u00eb ajo disa shekuj m\u00eb von\u00eb p\u00ebrmendet si abaci mitrale, ne mendojm\u00eb se selia duhet k\u00ebrkuar pik\u00ebrisht n\u00eb Sh\u00ebn Aleksandrin e Malit t\u00eb Shenjtit. Peshkopata e Arbrit duhet t\u00eb jet\u00eb krijuar me territore e kisha, q\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara i takonin Peshkopat\u00ebs s\u00eb Lezh\u00ebs dhe gjasisht edhe asaj t\u00eb Stefaniak\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb fakt duhen k\u00ebrkuar rr\u00ebnj\u00ebt e grindjes nd\u00ebrmjet peshkopat\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebris\u00eb dhe asaj t\u00eb Lezh\u00ebs p\u00ebr 12 kishat, grindje q\u00eb e m\u00ebsojm\u00eb nga letra e vitit 1407 q\u00eb Venediku i d\u00ebrgon pap\u00ebs, i shtyr\u00eb nga nd\u00ebrhyrja e Gjon Kastriotit dhe q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet dhe her\u00eb t\u00eb tjera.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rezulton se Peshkopata Arbanense krijohet n\u00eb kushte t\u00eb caktuara historike n\u00eb mesin e shek. XII, nga zot\u00ebrit e principat\u00ebs me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr duke u lidhur, e m\u00eb von\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb, si shufragane e kryepeshkopat\u00ebs s\u00eb Tivarit. Territori i saj, dhe s\u00eb pakut n\u00eb periudh\u00ebn e par\u00eb dhe i principat\u00ebs q\u00eb e krijon at\u00eb, ndodhet nd\u00ebrmjet lugin\u00ebs s\u00eb Drinit dhe asaj t\u00eb Matit, nd\u00ebrmjet mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Lezh\u00ebs dhe asaj t\u00eb Lur\u00ebs, kurse fqinj\u00ebt e saj ishin peshkopatat e Lezh\u00ebs, Pultit, Stefaniak\u00ebs dhe Kruj\u00ebs. Gjithashtu, v\u00ebm\u00eb re se Peshkopata Arbanense nuk mbulon kishtarisht gjith\u00eb krahin\u00ebn mesjetare t\u00eb Arbanonit me t\u00eb cilin dokumentacioni mesjetar n\u00ebnkupton trojet e banuara nga shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Monumenti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i k\u00ebsaj peshkopate mbeten rr\u00ebnojat e Abacis\u00eb s\u00eb Sh\u00ebn Llezhdrit n\u00eb maj t\u00eb Malit t\u00eb Shenjtit, nd\u00ebrtuar dhe rind\u00ebrtuar disa her\u00eb gjat\u00eb shekujve, djegur dhe rr\u00ebnuar disa her\u00eb nga turqit dhe her\u00ebn e fundit nga komunist\u00ebt n\u00eb vitin e marr\u00ebzis\u00eb, 1967. Ato kan\u00eb qen\u00eb gjat\u00eb shekujve vend nderimi dhe pelegrinazhesh p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut. Udh\u00ebtar\u00ebt dhe studiuesit e huaj, q\u00eb e pat\u00ebn vizituar n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX, flasin, nd\u00ebr t\u00eb tjera, edhe p\u00ebr dy kryqe t\u00eb vjetra, nj\u00ebri me dat\u00ebn 1447, me mbishkrime latine dhe dhuruar nga Pal Dukagjini, sundimtar i krahin\u00ebs, nd\u00ebrsa tjetri, m\u00eb i vjet\u00ebr, me relieve dhe shkrime bizantine, q\u00eb tregon p\u00ebr periudh\u00ebn m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb manastirit. Kur kisha ishte e ritit ortodoks dhe varej nga metropolia e Durr\u00ebsit. Me interes edhe m\u00eb t\u00eb madh trajtohej nga besimtar\u00ebt relikuiari prej argjendi, i zbukuruar me gur\u00eb t\u00eb vyer, q\u00eb thuhej se mbante kok\u00ebn e Shenjtit dhe nj\u00eb gozhd\u00eb nga Kryqi i v\u00ebrtet\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto humb\u00ebn nga zjarri q\u00eb ra n\u00eb fundshekullin XIX-t\u00eb. Pik\u00ebrisht prej k\u00ebsaj periudhe t\u00eb par\u00eb ka mbetur dhe toponimia Orosh, nga fjala mal n\u00eb gjuh\u00ebn greke, gjuh\u00eb e liturgjis\u00eb p\u00ebr murgjit ortodoks\u00eb t\u00eb atjesh\u00ebm, s\u00eb pakut aty n\u00eb shekujt XI-XII.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si\u00e7 dihet, n\u00eb rr\u00ebnojat e kish\u00ebs me em\u00ebr t\u00eb G\u00ebziqit -Sancta Maria di Trafandina in diocezis de Albania, \u00ebsht\u00eb gjetur mbishkrimi nd\u00ebrtimor i famsh\u00ebm me emrat e sundimtar\u00ebve t\u00eb Principat\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebrit Dimitrit dhe Progonit t\u00eb viteve 1190-1216, s\u00eb bashku me stem\u00ebn e tyre &#8211; shqiponja me nj\u00eb kok\u00eb dhe krah\u00ebt lart\u00eb. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, ka dokumentacion historik dhe akte marr\u00ebveshjesh tregtare, t\u00eb cilat flasin p\u00ebr sundimtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb principat\u00ebs s\u00eb Arbrit dhe q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e saj gjat\u00eb mesjet\u00ebs dhe p\u00ebr rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. Por ne desh\u00ebm t\u00eb ndalemi n\u00eb p\u00ebrdorimin e k\u00ebsaj steme me fare pak ndryshime nga familja e famshme e Dukagjinasve, e cila, p\u00ebr ne, \u00ebsht\u00eb vijuesja e prij\u00ebsve t\u00eb par\u00eb t\u00eb principat\u00ebs s\u00eb Arbrit, emri t\u00eb cil\u00ebve i dha dhe emrin krahin\u00ebs Dukagjin, q\u00eb m\u00eb von\u00eb shtrihet n\u00eb veri dhe verilindje, rezultat i zgjerimit n\u00eb koh\u00eb i zot\u00ebrimeve t\u00eb familjes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjat\u00eb pushtimit turk, organizimi kishtar, n\u00eb kushtet e v\u00ebshtira t\u00eb funksionimit dhe presionit islamizues, p\u00ebson mjaft ndryshime. Ndryshojn\u00eb disa nga qendrat peshkopale, disa suprimohen e t\u00eb tjera bashkohen si dhe ndryshojn\u00eb kufijt\u00eb nd\u00ebrmjet tyre apo dhe zhvendosen selit\u00eb e tyre. Peshkopata e Arbrit, q\u00eb nuk b\u00ebn p\u00ebrjashtim nga k\u00ebto dukuri, takohet n\u00eb dokumentacionin historik deri tek ipeshkvi i fundit Mark Skurra (viti 1644). Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb vitin 1638, kishat e dikurshme t\u00eb Mirdit\u00ebs Vatikani ia kalon n\u00ebn juridiksion ipeshk\u00ebvis\u00eb s\u00eb Lezh\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebshtrim, duke p\u00ebrfituar nga rasti, d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb korrigjojm\u00eb mendimin e historiografis\u00eb zyrtare shqiptare, se Kuvendi i vitit 1602 u mbajt n\u00eb fshatin Dukagjin t\u00eb Matit, ku ka dhe nj\u00eb kish\u00eb t\u00eb sh\u00ebn Aleksandrit. N\u00eb letr\u00ebn q\u00eb krer\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb mbledhur atje i d\u00ebrgojn\u00eb Venedikut thuhet mjaft qart\u00eb: nel paese di Dukagini a Sant Alessandro dhe kur jepet data: ..di San Alessandro della provintia di Dukagini. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, dhe n\u00eb rreshtimin e krer\u00ebve pjes\u00ebmarr\u00ebs, m\u00eb s\u00eb pari renditen ata t\u00eb Dukagjinit dhe vijohet me t\u00eb tjer\u00eb, nd\u00ebr ta dhe ata t\u00eb Matit, n\u00eb nj\u00eb rreshtim mjaft t\u00eb qart\u00eb nga Veriu n\u00eb Jug. Po k\u00ebshtu, p\u00ebrmendet edhe abati i Sh\u00ebn Aleksandrit. Dhe k\u00ebtu nuk ka arsye p\u00ebr t\u2018u habitur, sepse krahina e Mirdit\u00ebs ishte e sigurt, abacia e Malit t\u00eb Shejtit dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr me nj\u00eb pozicion t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nderimi e respekti nga besimtar\u00ebt e krishter\u00eb t\u00eb Veriut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">U p\u00ebrpoq\u00ebm t\u00eb nxjerrim n\u00eb pah dhe t\u00eb vler\u00ebsojm\u00eb nj\u00eb monument t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb historis\u00eb son\u00eb n\u00eb nj\u00eb krahin\u00eb q\u00eb ka shkruar gjat\u00eb mesjet\u00ebs faqe t\u00eb ndritura n\u00eb historin\u00eb e popullit shqiptar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>*Aleksand\u00ebr\u00a0Meksi\u00a0\u00ebsht\u00eb politikan shqiptar, ish Kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb gjat\u00eb viteve 1992 &#8211; 1997<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mali i Shenjtit mbi Orosh ka qen\u00eb gjat\u00eb shekujve qend\u00ebr e nj\u00eb nderimi t\u00eb madh&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"footnotes":""},"categories":[701,700,709],"tags":[1880,1878,1888,1887,1889,1879,1881,1861,1882,1891,1890,1886,1884,1885,1883],"class_list":["post-8926","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualiteti","category-arkiva-mediatike","category-kryesor","tag-abacaia-orosh","tag-aleksander-mesksioroshi","tag-ballecit","tag-danjes","tag-drishtit","tag-lazarus-episcopus-albanensis","tag-mihal-sgura","tag-orosh","tag-ortodokseve-te-dyrrahut","tag-prizrenit","tag-pultit","tag-sapes","tag-shasit","tag-shkodres","tag-ulqinit","post_format-post-format-gallery"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit - Pirusti News<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit - Pirusti News\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mali i Shenjtit mbi Orosh ka qen\u00eb gjat\u00eb shekujve qend\u00ebr e nj\u00eb nderimi t\u00eb madh&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Pirusti News\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-09-21T18:30:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-21T06:58:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/IMG_8492.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1242\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"888\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pirusti News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@AleksanderNdoja\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@AleksanderNdoja\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pirusti News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926\"},\"author\":{\"name\":\"Pirusti News\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674\"},\"headline\":\"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit\",\"datePublished\":\"2018-09-21T18:30:24+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-21T06:58:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926\"},\"wordCount\":4413,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/IMG_8492.jpeg\",\"keywords\":[\"abacaia Orosh\",\"aleksander mesksi&lt;Oroshi\",\"Ballecit\",\"Danj\u00ebs\",\"Drishtit\",\"Lazarus episcopus Albanensis\",\"Mihal Sgura\",\"orosh\",\"ortodoks\u00ebve t\u00eb Dyrrahut\",\"Prizrenit\",\"Pultit\",\"Sapes\",\"Shasit\",\"Shkodr\u00ebs\",\"Ulqinit\"],\"articleSection\":[\"AKTUALITETI\",\"ARKIVA MEDIATIKE\",\"KRYESOR\"],\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926\",\"name\":\"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit - Pirusti News\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/IMG_8492.jpeg\",\"datePublished\":\"2018-09-21T18:30:24+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-21T06:58:37+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/IMG_8492.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/IMG_8492.jpeg\",\"width\":1242,\"height\":888},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?p=8926#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\",\"name\":\"Pirusti News\",\"description\":\"Media Qendrore\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#organization\",\"name\":\"Pirusti News\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/03\\\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg\",\"width\":528,\"height\":528,\"caption\":\"Pirusti News\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/pirustinews\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/AleksanderNdoja\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674\",\"name\":\"Pirusti News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Pirusti News\"},\"description\":\"@2017 - Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara. \u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e k\u00ebtij materiali jane pjes\u00eb ekskluzive e patjetersueshme e \u201cpirustinews.com\u201d sipas ligjit nr.35\\\/2016 \u201cP\u00ebr t\u00eb drejtat e autorit\u201d dhe t\u00eb drejta t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me to\u201d. Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjet\u00ebrsimi etj, pa autorizimin e administratorit t\u00eb \u201cpirustinews.com\u201d, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7do shkel\u00ebs do t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sipas nenit 179 t\u00eb ligjit 39\\\/2016\u201d. Lejohet \u00e7do shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme. Administrator Aleksand\u00ebr NDOJA\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.pirustinews.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/aleksander.ndoja1\",\"ndoja.aleksander\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/pirustinews.com\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit - Pirusti News","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit - Pirusti News","og_description":"Mali i Shenjtit mbi Orosh ka qen\u00eb gjat\u00eb shekujve qend\u00ebr e nj\u00eb nderimi t\u00eb madh&hellip;","og_url":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926","og_site_name":"Pirusti News","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1","article_published_time":"2018-09-21T18:30:24+00:00","article_modified_time":"2023-06-21T06:58:37+00:00","og_image":[{"width":1242,"height":888,"url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/IMG_8492.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Pirusti News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@AleksanderNdoja","twitter_site":"@AleksanderNdoja","twitter_misc":{"Written by":"Pirusti News","Est. reading time":"22 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926"},"author":{"name":"Pirusti News","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/person\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674"},"headline":"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit","datePublished":"2018-09-21T18:30:24+00:00","dateModified":"2023-06-21T06:58:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926"},"wordCount":4413,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/IMG_8492.jpeg","keywords":["abacaia Orosh","aleksander mesksi&lt;Oroshi","Ballecit","Danj\u00ebs","Drishtit","Lazarus episcopus Albanensis","Mihal Sgura","orosh","ortodoks\u00ebve t\u00eb Dyrrahut","Prizrenit","Pultit","Sapes","Shasit","Shkodr\u00ebs","Ulqinit"],"articleSection":["AKTUALITETI","ARKIVA MEDIATIKE","KRYESOR"],"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926","url":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926","name":"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit - Pirusti News","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/IMG_8492.jpeg","datePublished":"2018-09-21T18:30:24+00:00","dateModified":"2023-06-21T06:58:37+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#primaryimage","url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/IMG_8492.jpeg","contentUrl":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/IMG_8492.jpeg","width":1242,"height":888},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/?p=8926#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/pirustinews.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nga Aleksander Meksi* Oroshi, Mali i Shenjtit dhe Principata e Arbrit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#website","url":"https:\/\/pirustinews.com\/","name":"Pirusti News","description":"Media Qendrore","publisher":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pirustinews.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#organization","name":"Pirusti News","url":"https:\/\/pirustinews.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","contentUrl":"https:\/\/pirustinews.com\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/163089452_126826016115949_1510232624871391015_n.jpg","width":528,"height":528,"caption":"Pirusti News"},"image":{"@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/pirustinews","https:\/\/x.com\/AleksanderNdoja","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pirustinews.com\/#\/schema\/person\/49e4dea445d83fd893f9144b63d6e674","name":"Pirusti News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0b81374b266b92c04517600982743c472994ee3291ffa98bd6fb44d0ee2524c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Pirusti News"},"description":"@2017 - Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara. \u201cT\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e k\u00ebtij materiali jane pjes\u00eb ekskluzive e patjetersueshme e \u201cpirustinews.com\u201d sipas ligjit nr.35\/2016 \u201cP\u00ebr t\u00eb drejtat e autorit\u201d dhe t\u00eb drejta t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me to\u201d. Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjet\u00ebrsimi etj, pa autorizimin e administratorit t\u00eb \u201cpirustinews.com\u201d, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt \u00e7do shkel\u00ebs do t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sipas nenit 179 t\u00eb ligjit 39\/2016\u201d. Lejohet \u00e7do shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme. Administrator Aleksand\u00ebr NDOJA","sameAs":["http:\/\/www.pirustinews.com","https:\/\/www.facebook.com\/aleksander.ndoja1","ndoja.aleksander","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCMtiWgFH2p-JpSyhXNauCSA"],"url":"https:\/\/pirustinews.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8926"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17384,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8926\/revisions\/17384"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirustinews.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}