Nga Aleksandër NDOJA
Kënga më e re e këngëtares së mirënjohur mirditore Bardhe Gega, me tekst të kantautorit Llesh Gjin Prenga, vjen si një rikthim i fuqishëm në rrënjët e traditës dhe në thelbin emocional të këngës folklorike veriore. E mbështetur mbi motivet e këngës së njohur “Ku të zuni hana mramë”, kjo prurje e re nuk është thjesht një ripërpunim, por një rilindje artistike që i jep frymë bashkëkohore një trashëgimie të hershme.
Që në vargjet e para, kënga ndërton një raport të drejtpërdrejtë mes individit dhe vendlindjes:
“M’ka çue fjalë Mirdita nanë / Ku je bi du me t’ndigjue”
Këtu, Mirdita personifikohet si “nanë”, një figurë e fuqishme simbolike që përfaqëson origjinën, kujtesën dhe përkatësinë. Thirrja nuk është vetëm gjeografike, por shpirtërore, një zë që kërkon rikthimin e bijës në identitetin e saj. Ky motiv i thirrjes është i përsëritur në gjithë tekstin dhe përforcohet nga figura të tjera poetike si “kullat”, “bjeshkët” dhe “zana”, elemente tipike të mitologjisë dhe jetës tradicionale shqiptare.
Refreni:
“M’kan thirr kullat e Mirditës / hajde bi ti qofsh bekue”
përçon një ndjenjë bekimi dhe përgjegjësie njëkohësisht. Kullat nuk janë thjesht ndërtesa, por simbol i qëndresës, i historisë dhe i trashëgimisë familjare. Ato “thërrasin” si dëshmi e gjallë e një bote që kërkon të mos harrohet.
Një element i rëndësishëm i tekstit është përfshirja e brezave dhe e diasporës:
“Brezi im që asht n’atdhe / dhe ato që janë ngurbet”
Kjo e zgjeron dimensionin e këngës nga një rrëfim personal në një mesazh kolektiv. Kënga bëhet urë lidhëse mes atyre që jetojnë në vendlindje dhe atyre që janë larguar, duke i bashkuar përmes këngës si një gjuhë universale e identitetit. Thirrja “kno me ne” është një ftesë për bashkim, për rikthim simbolik në rrënjë.
Në aspektin artistik, teksti i Llesh Gjin Prengës ruan autenticitetin e gjuhës dialektore, duke i dhënë këngës një ngjyrim të fortë lokal dhe emocional. Përdorimi i dialektit nuk është thjesht stilistik, por identitar, ai e bën këngën më të ndjerë dhe më të besueshme.
Nga ana interpretative, Bardhe Gega e sjell këtë material me një përvojë të gjatë artistike dhe me një zë që mbart brenda vetes historinë e saj personale dhe kolektive. Interpretimi i saj nuk është vetëm teknik, por i përjetuar, një rrëfim që vjen nga thellësia e shpirtit.
Profili i këngëtares Bardhe Gega
Bardhe Gega është një nga zërat më përfaqësues të këngës popullore mirditore, me një karrierë që shtrihet në disa dekada dhe që ka lënë gjurmë të forta në kujtesën e artdashësve. Rrugëtimi i saj artistik nisi në kushte jo të lehta, si një vajzë fshati me shumë përgjegjësi familjare, por me një pasion të madh për muzikën.
Hapat e parë i hodhi në Ansamblin “Mirdita”, nën drejtimin artistik të kompozitorit Dorjan Nini, ku u evidentua si një talent i veçantë. Pavarësisht vështirësive të kohës, distanca për të ndjekur shkollën, angazhimet familjare dhe mungesa e kushteve, ajo arriti të formohej artistikisht përmes përkushtimit dhe mbështetjes familjare.
Dalja e saj e parë në skenë me këngën “Hodha shtat n’kto bjeshkë florini” shënoi një moment të rëndësishëm në karrierën e saj, duke e bërë menjëherë të dashur për publikun. Kulmi i suksesit erdhi me pjesëmarrjen në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës në vitin 1983, ku interpretoi si soliste motive dasme mirditore.
Bardhe Gega ka bashkëpunuar me shumë emra të njohur të muzikës shqiptare dhe ka qenë e frymëzuar nga këngëtarë të njohur të kohës. Megjithëse pati mundësi të kalonte në Ansamblin e Shtetit, rrethanat e kohës nuk e lejuan këtë hap.
Pas viteve ’90, ajo ndoqi një rrugë tjetër profesionale si infermiere, duke dëshmuar një dimension tjetër të personalitetit të saj, humanizmin. Emigrimi në Itali në vitin 1999 shënoi një tjetër kapitull të jetës së saj, me sfida dhe sakrifica familjare.
Megjithatë, pasioni për këngën nuk u shua kurrë. Që nga viti 2010, ajo është rikthyer fuqishëm në muzikë, duke realizuar dhjetëra këngë dhe duke bashkëpunuar me autorë e kompozitorë të ndryshëm. Deri më sot, repertori i saj numëron mbi 40 këngë, ndërsa vazhdon të jetë aktive me projekte të reja.
Mbështetja më e madhe për të mbetet familja, bashkëshorti, tre fëmijët dhe nëna e saj, e cila edhe në moshë të thyer e përjeton muzikën si terapi.
Për tu rikthyer edhe njëherë te kënga, “M’kan thirr kullat e Mirditës” nuk është vetëm një krijim i ri muzikor, por një akt kujtese dhe identiteti. Ajo sjell në vëmendje lidhjen e pashkëputur me vendlindjen, me traditën dhe me rrënjët shpirtërore të shqiptarëve. Përmes zërit të Bardhe Gegës dhe penës së Llesh Gjin Prengës, kjo këngë bëhet një thirrje që kapërcen kohën dhe hapësirën një kujtesë se, pavarësisht largësive, zëri i vendit nuk harrohet kurrë.
@2017 – Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara.
“Të gjitha të drejtat e këtij materiali jane pjesë ekskluzive e patjetersueshme e “pirustinews.com” sipas ligjit nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit” dhe të drejta të tjera të lidhura me to”.
Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjetërsimi etj, pa autorizimin e administratorit të “pirustinews.com”, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të ligjit 39/2016”.
Lejohet çdo shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme.
Administrator
Aleksandër NDOJA