Kisha e Shna Ndout (Shën Antonit) në Laç, Kurbin, është një nga vendet më të njohura të pelegrinazhit fetar në Shqipëri. E ndërtuar në shekullin XIV në një kodër të lartë mbi qytetin e Laçit, kjo kishë mbart me vete një histori të gjatë, shpirtërore dhe kulturore, e cila ka kaluar përmes shumë sfidash historike.
Sipas traditës, vendi ku është ndërtuar kisha ka qenë një vend i shenjtë edhe më herët, ndoshta me rrënjë të thella ilire dhe më vonë të krishtera. Ajo iu kushtua Shën Antonit të Padovës (Shna Ndout), një nga shenjtorët më të dashur për popullin shqiptar, i njohur si ndërmjetës për çështje të humbura, shërim, shpresë dhe dashuri.
Pse pelegrinë të të gjitha feve e kombësive vijnë në Shna Ndou?
Tradita e pelegrinazhit në Kishën e Laçit është e rrallë dhe domethënëse. Ajo tejkalon kufijtë fetarë. Çdo të martë, për 13 javë rresht – nga e marta pas Pashkëve deri në të martën e fundit që përkon me 13 javët kushtuar Shna Ndout – mijëra njerëz ngjiten drejt kishës, në këmbë, në heshtje ose lutje.
Kjo praktikë nuk përfshin vetëm katolikët. Myslimanë, ortodoksë dhe besimtarë të tjerë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe diaspora marrin pjesë, duke dëshmuar se vendi është bërë simbol i besimit universal dhe shpresës. Shumë besojnë se lutjet atje dëgjohen dhe realizohen. Shenjtori, i njohur për mrekullitë, është bërë një figurë e dashur për gjithë shqiptarët, pa dallim feje.
Kisha gjatë komunizmit – shkatërrimi i shenjtërores
Gjatë regjimit komunist të Enver Hoxhës, veçanërisht pas vitit 1967, kisha u mbyll dhe u shkatërrua pjesërisht, si shumë objekte të tjera të kultit në vend. Shqipëria shpalli veten “shtet ateist” dhe çdo praktikë fetare u ndalua. Kisha u kthye në një magazinë e më pas u braktis. Megjithatë, pelegrinazhi nuk u zhduk kurrë plotësisht – në mënyrë të fshehtë, njerëz të thjeshtë vazhduan të ngjiteshin në kodër për të ndezur një qiri apo për t’u lutur në heshtje.
Rindërtimi dhe ringjallja e besimit pas komunizmit
Pas rrëzimit të diktaturës në fillim të viteve ’90, besimi fetar rilindi në Shqipëri dhe Kisha e Shna Ndout u rindërtua, falë përkushtimit të komunitetit, kishës katolike dhe ndihmës nga jashtë. E martja e parë pas Pashkëve në vitin 1991 shënoi kthimin e pelegrinazhit në përmasa publike dhe masive.
Kisha është rinovuar dhe sot është një kompleks i mirëmbajtur, që përfshin altar, rrugë kryqi, burime të bekuara, stacione lutjeje dhe zona për pushim e meditim. Klerikë katolikë ofrojnë meshë, bekime dhe rrëfime për besimtarët që ngjiten në kodër.
Disa të dhëna mbi numrin me te madh të besimtarëve që kanë ardhur në këtë vend të shenjtë.
Numri i besimtarëve arrin kulmin në të martën e 13-të, që është dita më e rëndësishme e pelegrinazhit. Në këtë ditë, pjesëmarrja ka kapur shpesh shifra që i afrohen 300,000 vetëve. Kjo e bën Kishën e Laçit një nga vendet më të mëdha të pelegrinazhit në Ballkan.
Një atmosferë solemne, e ngarkuar emocionalisht, shoqëron gjithë aktivitetet, me lutje, këngë kishtare dhe ndezje qirinjsh. Besimtarët shpesh ngjiten zbathur për të shprehur devotshmërinë ose për të përmbushur një premtim.
Kisha e Shna Ndout nuk është vetëm një ndërtesë fetare, por një pasqyrë e shpirtit shqiptar: e qëndrueshme, përtej dallimeve, dhe e mbushur me shpresë.
Përgatiti: Aleksandër Ndoja
E martë 20 maj 2025
@2017 – Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara.
“Të gjitha të drejtat e këtij materiali jane pjesë ekskluzive e patjetersueshme e “pirustinews.com” sipas ligjit nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit” dhe të drejta të tjera të lidhura me to”.
Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjetërsimi etj, pa autorizimin e administratorit të “pirustinews.com”, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të ligjit 39/2016”.
Lejohet çdo shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme.
Administrator
Aleksandër NDOJA