Rrotullimi i Tokës nuk ka qenë gjithmonë i njëjtë dhe nuk do të mbetet as në të ardhmen. Gjatë periudhës së Mezozoikut, kur planetin tonë e sundonin dinosaurët, një ditë kishte vetëm 23 orë. Edhe në kohën e Epokës së Bronzit, dita ishte mesatarisht 0.47 sekonda më e shkurtër se sot. Ndërkohë, parashikimet flasin se pas rreth 200 milionë vjetësh, një ditë e zakonshme do të zgjasë plot 25 orë.
Ky ndryshim është pjesë e një procesi të natyrshëm në shkallë kozmike, por rrotullimi i Tokës luhatet edhe brenda kufijve të një dite të vetme. Ne mësojmë që dita ka 24 orë, ose 86,400 sekonda, por kjo shifër është vetëm një mesatare, jo një e dhënë e pandryshueshme.
Shkencëtarët kanë zbuluar se shumë faktorë ndikojnë në këtë luhatje: tërmetet, vullkanet, forcat baticore, lëvizjet e brendshme të masave gjeologjike dhe fenomene të tjera të ngjashme mund ta ngadalësojnë ose ta përshpejtojnë rotacionin e Tokës. Këto ndryshime ndodhin vazhdimisht, edhe pse janë të papërceptueshme për njeriun e zakonshëm.
Në përgjithësi, Toka ka tendencën të ngadalësojë rrotullimin me kalimin e kohës. Por, që nga viti 2020, falë të dhënave të Shërbimit Ndërkombëtar të Sistemeve të Rrotullimit dhe Referencës së Tokës (IERS) pranë Observatorit Detar të SHBA-së në Uashington, është vërejtur një dukuri e pazakontë: Toka ka nisur të rrotullohet më shpejt.
Kjo rritje e lehtë e shpejtësisë është aq domethënëse, sa ekspertët parashikojnë që, për herë të parë në histori, në vitin 2029 mund të duhet të shkrijmë një sekondë nga koha zyrtare – të ashtuquajturën “sekondë e hequr”.
Një raport i fundit nga timeanddate.com vëren se ky trend i rrotullimit të shpejtuar pritet të vazhdojë edhe në vitin 2025. Sipas të dhënave të IERS, tri ditët më të shkurtra të këtij viti (në aspektin matematikor të matjes së kohës) do të jenë:
- 9 korrik,
- 22 korrik dhe
- 5 gusht.
Në këto data, pozicioni i Hënës më larg ekuatorit pritet të ndikojë drejtpërdrejt në shpejtësinë e rrotullimit të Tokës.
Parashikimet sugjerojnë se dita më e shkurtër e këtij viti, më 5 gusht, do të jetë rreth 1.51 milisekonda më e shkurtër se mesatarja.
Shkencëtarët mendojnë se këto ndryshime janë të lidhura me dinamika të brendshme të vetë Tokës, të cilat ende nuk i kuptojmë plotësisht.
Pirusti News
Informacioni që bën dallimin.
@2017 – Pirusti News. Te gjitha te drejtat te rezervuara.
“Të gjitha të drejtat e këtij materiali jane pjesë ekskluzive e patjetersueshme e “pirustinews.com” sipas ligjit nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit” dhe të drejta të tjera të lidhura me to”.
Ndalohet kategorikisht kopjimi apo tjetërsimi etj, pa autorizimin e administratorit të “pirustinews.com”, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të ligjit 39/2016”.
Lejohet çdo shperndarje ne profile te ndryshme sipas deshires se gjthesejcilit qe e gjykon te arsyeshme.
Administrator
Aleksandër NDOJA